Ээлжийн амралтаа хэсэгчлэн эдэлж, үлдэгдлийг дараа жилд шилжүүлж болох уу?

Хэсэгчлэн эдлэх эрх (Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 99.8)

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 99.8-д: "Ажилтан өөрийн хүсэлтээр ээлжийн амралтыг тухайн ажлын жилдээ багтаан хэсэгчлэн эдэлж болно. Хэсэгчлэн амрах ээлжийн амралтын аль нэг тасралтгүй амралтын үргэлжлэх хугацаа нь ажлын 10 өдрөөс доошгүй байна" гэж заасан. Энэ заалт нь Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 99-д багтсан бөгөөд хэсэгчлэн эдлэх эрхийг шууд баталгаажуулна. Энд хоёр чухал зүйлийг анхаарах хэрэгтэй:

• Ажилтны хүсэлт — хэсэгчлэн эдлэх санаачилга нь ажилтнаас гарна.
• Тасралтгүй 10 ажлын өдрийн доод хязгаар — олон жижиг хэсэг болгон хуваах боломжгүй; дор хаяж нэг хэсэг нь ажлын 10 өдрөөс багагүй тасралтгүй байх ёстой.

Амралтыг ажлын жилээр олгох, биеэр эдлүүлэх зарчим (99.1, 99.2)

Хуулийн 99.1-д "Ажилтанд ажлын жил бүр ээлжийн амралт олгож биеэр эдлүүлнэ" гэж заасан. Мөн 99.2-т хөдөлмөрийн гэрээ байгуулснаас хойш зургаан сар ажилласан ажилтанд ээлжийн амралт эдлэх эрх үүснэ гэж тодорхойлсон. Эндээс үзэхэд амралт нь ажлын жил-ээр тооцогдох бөгөөд үндсэн зорилго нь ажилтныг биеэр амруулах явдал юм.

Амралтын хугацаа ба нэмэгдэл амралт (99.3–99.6)

Хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд ээлжийн үндсэн амралт ажлын 15 өдөр, хөгжлийн бэрхшээлтэй болон 18 насанд хүрээгүй ажилтны хувьд ажлын 20 өдөр байна. Ажилласан жилээс хамаарч нэмэгдэл амралт олгогдоно. Ажлын бүтэн бус цагийн ажилтны хувьд ажилласан цагийг тооцож ногдох амралтыг олгоно (99.7). Эдгээр нь үлдэгдэл шилжүүлэх асуудлыг шийдэхдээ "хэдэн өдрийн үлдэгдэлтэй байгааг" зөв тооцоход чухал — Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 99.

Амралтын цалин (110)

Ээлжийн амралтын цалинг ажилтны тухайн ажлын жилийн дундаж цалин хөлснөөс тооцож олгоно (Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 110, 110.1). Ажилтан амралтаа хэсэгчлэн эдэлж байгаа ч, бүтнээр эдэлж байгаа ч цалин тооцох үндэслэл нь ижил — тухайн ажлын жилийн дундаж цалин хөлс.

Хувийн чөлөөтэй ялгах нь (100)

Заримдаа ээлжийн амралт болон хувийн чөлөөг андуурдаг. Хувийн чөлөө нь ажилтны хүсэлтээр ажил олгогч олгож болох бөгөөд олгох журам, хугацаа, олговор олгох эсэхийг хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээгээр зохицуулна (Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 100). Хувийн чөлөө нь ээлжийн амралтын үлдэгдлийг орлохгүй.

Ээлжийн амралтаа хэсэгчлэн эдэлж, үлдэгдлээ удирдахдаа дараах дарааллыг баримтална.

1. Эрх үүссэн эсэхээ шалгах. Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулснаас хойш зургаан сар ажилласан эсэхээ, ажлын жил хэзээ эхэлж, дуусахыг тодруулна (Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 99).

2. Нийт хэдэн өдрийн амралт ногдохоо тооцох. Үндсэн амралт, ажилласан жилийн нэмэгдэл амралт, хөдөлмөрийн нөхцлийн онцлог зэргийг нэгтгэнэ.

3. Хэсгүүдийн хуваарийг төлөвлөх. Хамгийн багадаа нэг тасралтгүй хэсэг нь ажлын 10 өдрөөс доошгүй байхаар хуваарилна.

4. Бичгээр хүсэлт гаргах. Аль хэсгийг хэзээ эдлэхээ тодорхой бичиж, ажил олгогчид хүргүүлнэ. Ажил олгогч зөвшөөрсний дараа тушаал, дотоод хэм хэмжээний дагуу баримтжуулна.

5. Үлдэгдлийг тодорхой бүртгэх. Ажлын жил дуусахад эдлээгүй үлдэгдлийн тоог бичгээр баталгаажуулж, дараа жилийн амралтын төлөвлөгөөнд тусгах талаар ажил олгогчтой тохиролцоно.

6. Цалингаа шалгах. Амралтын цалин тухайн ажлын жилийн дундаж цалин хөлсөөр тооцогдсон эсэхийг хянана (Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 110).

7. Маргаан гарвал зохих шатнаас хандах. Эхлээд харилцан тохиролцох, дараа нь хөдөлмөрийн эрхийн маргаан шийдвэрлэх байгууллагад хандах (Хөдөлмөрийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 154).

Анхаар: Амралтын үлдэгдлийг мөнгөөр нөхөх асуудал нь хэсэгчлэн эдлэх эрхээс тусдаа. Хуулийн 99.1, 110.2-т зааснаар биеэр эдэлж чадаагүй тохиолдолд л хамтын гэрээгээр эсхүл ажилтантай тохиролцон нэмэгдүүлсэн мөнгөн урамшуулал олгох асуудлыг шийднэ. Ээлжийн амралтыг үндсэнд нь биеэр эдлүүлэх ёстой гэдгийг санах нь чухал.

Ээлжийн амралттай холбоотой маргаан шүүхэд хэд хэдэн чиглэлээр гардаг. Доорх жишээнүүд нь амралтын эрх, түүний эдлэлт, цалин тооцоотой холбоотой.

Ажлын жилийг тасралтгүй тооцох. Шүүгчийн нэршил, байршил өөрчлөгдсөн ч ажлын жил тасралаагүй гэж үзэж, ээлжийн амралтын олговрыг бүтэн жилээр тооцсон шийдвэр бий — Тогтоол #7952.

Амралтын олговрыг давхардуулахгүй байх. Ажилтан нэг жилд ногдох амралтаа бүрэн эдлэх хугацаанд ажиллаагүй бол олговрыг давхардуулан олгох үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн — Тогтоол #6233.

Амралттай байх хугацаанд ажлаас халах. Ажилтныг ээлжийн амралттай байхад ноцтой зөрчил гэх үндэслэлээр ажлаас халсан нь хууль зөрчсөн гэж үзэж, ажилд эгүүлэн тогтоосон — Тогтоол #2958.

Биеэр эдлээгүй амралтын олговор. Амралтаа биеэр эдлээгүй, мөнгөн урамшуулал олгох ажил олгогчийн шийдвэр гараагүй тохиолдолд олговрыг гаргуулах үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн — Тогтоол #4273.

Амралт эдлэх эрх үүсээгүй байх. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 99.2-т заасан зургаан сарын хугацаа ажиллаагүй ажилтанд амралт эдлэх эрх үүсээгүй гэсэн дүгнэлт — Тогтоол #10976.

Эдгээр жишээнээс үзэхэд шүүх ажлын жил, эдлэх эрх үүссэн хугацаа, биеэр эдэлсэн эсэхийг баримтаар нягтлан үнэлдэг.