Үйл явдал
Дүр үзүүлэн хийсэн орон сууц худалдах, худалдан авах хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх, уг хэлцлийг хожим хүлээн зөвшөөрсөн эсэх болон хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгах эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч нь зээлийн барьцаанд тавиулах зорилгоор өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг хариуцагчийн нэр дээр худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулан шилжүүлсэн байна. Уг гэрээний дараа талуудын хооронд мөнгөн гүйлгээ хийгдсэн бөгөөд хариуцагч нь орон сууцны үнийг бүрэн төлж бодитоор худалдан авсан тул нэхэмжлэгч уг хэлцлийг хожим хүлээн зөвшөөрсөн гэж маргасан бол нэхэмжлэгч нь зээлийн өр төлбөрийн харилцаа байсан тул дүр үзүүлсэн хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулж, орон сууцны үнийг шаарджээ.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээл авахын тулд барьцаа болгох зорилгоор дүр үзүүлэн орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан тул уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусад тооцож, шилжүүлсэн орон сууцны үнэлгээгээр тогтоосон үнийг гаргуулах.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр орон сууцыг шилжүүлэн авч зээл бүтээн өгсөн бөгөөд сүүлд үлдэгдэл үнийг бүрэн төлж байрыг хүлээн авсан тул нэхэмжлэгч уг худалдах, худалдан авах гэрээг хожим хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэж, хариуцагчаас орон сууцны үнийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь талууд банкнаас зээл авах зорилгоор орон сууц худалдах, худалдан авах хүсэл зориггүйгээр дүр үзүүлэн гэрээ байгуулснаа хүлээн зөвшөөрсөн байх тул уг хэлцэл хүчин төгөлдөр бус бөгөөд уг хүчин төгөлдөр бус хэлцлийг хожим хүлээн зөвшөөрсөн гэх хуульд заасан хэлбэрийн шаардлага хангагдаагүй, түүнчлэн хариуцагч нь өөрийн шилжүүлсэн мөнгийг харилцан тооцуулах шаардлага болон сөрөг нэхэмжлэл гаргаж мэтгэлцээгүй тул хэлцлийн үр дагавар болгон орон сууцны үнийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Талууд орон сууцыг худалдах, худалдан авах бодит хүсэл зориггүйгээр, зээлийн барьцаанд тавих зорилгоор дүр үзүүлэн гэрээ байгуулсан тул уг хэлцэл хүчин төгөлдөр бус бөгөөд үр дагаварт нь орон сууцны үнийг гаргуулна (Иргэний хууль 56.5).
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийг хожим хүлээн зөвшөөрч хүчин төгөлдөр болгоход хэлцэл хийгч этгээд уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр гэдгийг хуульд заасан хэлбэрээр илэрхийлсэн байх шаардлагатай тул ийнхүү хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй нөхцөлд хэлцлийг хожим хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 56.3).
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй боловч хариуцагч талаас өөрийн шилжүүлсэн төлбөрийг буцаан гаргуулах, харилцан тооцуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл, хүсэлтийг хуульд нийцүүлэн гаргаагүй тохиолдолд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд нэг талын гаргуулах үр дагаврыг шийдвэрлэнэ (Иргэний хууль 56.5).