Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээг халхавчлах зорилгоор байгуулсан үл хөдлөх хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл авсан бөгөөд зээлийн мөнгийг хүүгийн хамт бүрэн төлж дуусгасан тул зээлээ барьцаалах зорилгоор байгуулсан орон сууцны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзэн, өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн мөнгийг бүрэн төлсөн тул зээлийг барьцаалах зорилгоор хийсэн худалдах, худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус бөгөөд орон сууцны өмчлөх эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлж өгөх ёстой гэж маргав.
• Хариуцагч: Хоорондоо бодит худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, орон сууц шилжүүлсэн тул гэрээ хүчин төгөлдөр гэж үзэн, зээлийн гэрээ байгуулагдаагүй гэх нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн өмчлөх эрхийг шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт найруулгын шинжтэй өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь талуудын байгуулсан гэрээ нь орон сууц худалдах, худалдан авах хүсэл зоригийн илэрхийлэлд үндэслээгүй, харин зээлийн үүргээ гүйцэтгэлийг хангуулах барьцааны зорилготой байсан тул энэ нь өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой хүчин төгөлдөр бус хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.3). Мөн хариуцагч нь орон сууцны үнийг бүрэн төлөөгүй, харин зээл олгосон нь талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээ бус барьцааны гэрээ байгуулсан болохыг баталж байна (Иргэний хууль 41.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын хүсэл зориг бодит үйлдлээр илэрхийлэгдсэн боловч хэлцлийн агуулга нь худалдах, худалдан авах хүсэл зоригт бус, зээлийн үүрэг гүйцэтгэх барьцаалах зорилготой байсан тул энэ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хэлцлийн утга тодорхойгүй, талуудын бодит хүсэл зориг бус өөр зорилгоор (татварын дарамтыг бууруулах, зээл барьцаалах) хийгдсэн бол хэлцлийг талуудын хэрэгцээ, нөхцөл байдалд үндэслэн тайлбарлах ёстой (Иргэний хууль 41.2).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ, тухайлбал өмчлөх эрхийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).