2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан — зээлийн гэрээг халхавчлах зорилгоор үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан асуудал. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл авсан бөгөөд зээлээ эргэн төлж дуусгасан тул барьцаа болгож байгуулсан үл хөдлөх хөрөнгийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцож, өмчлөх эрхийг шилжүүлж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээг халхавчлах зорилгоор үл хөдлөх хөрөнгийн гэрээ байгуулсан тул уг гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцож, өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ нь бодит наймаа тул хүчин төгөлдөр гэж маргаж, зээлийн гэрээ байгуулагдаагүй гэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэн, өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчийн нэр дээр буцаан шилжүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Талуудын хооронд зээлийн гэрээ байгуулсан бичгийн баримт, зээлийн мөнгийг хүүгийн хамт бүрэн төлсөн банкны гүйлгээний баримтууд байгаа тул зээлийн гэрээ байгуулсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 42.2).
• Үл хөдлөх хөрөнгийн гэрээ нь зээлийн мөнгийг барьцаалах зорилгоор, бодит худалдах, худалдан авах хүсэл зориггүйгээр зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилгоор хийгдсэн тул энэ нь дүр үзүүлэн буюу өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой хүчин төгөлдөр бус хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1, 56.1.3).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байсан тул хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн, зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.2, 56.1.3).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ (эд хөрөнгө, мөнгө) харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Бичгийн хэлцэл нь талуудын хүсэл зоригоо илэрхийлэгч гарын үсэг бүхий баримт, гүйлгээний баримттай байвал түүнийг бодит хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 42.2).