Үйл явдал
Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх тооцох — үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах худалдан авах болон бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай зээл болон барьцааны гэрээ байгуулах зорилготой байсан боловч талууд бодит байдал дээр мөнгөн хөрөнгө шилжүүлэлт хийлгүйгээр, зээлийн үүргийг халхавчлах зорилготойгоор үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах, бэлэглэх гэрээ байгуулсан байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалж зээл авах гэсэн тохиролцоог хэрэгжүүлэхгүйгээр, худалдах худалдан авах гэрээ байгуулсан нь хэлцлийг халхавчлах зорилготой тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, өмчлөх эрхийг сэргээх хүсэлтэй.
- Хариуцагч: Гэрээгээр заасан мөнгөн хөрөнгийг төлсөн гэж үзэж, өмчлөх эрх шилжүүлсэн нь хууль ёсны дагуу болсон гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, холбогдох гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцож, өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчид олгохыг шийдвэрлэсэн.
- Хариуцагч нар гэрээ байгуулсан даруйд мөнгөн хөрөнгийг нэхэмжлэгчийн дансанд шилжүүлсэн боловч бодит байдал дээр нэхэмжлэгч мөнгө авч байгаагүй, мөн хариуцагч нар өмчлөх эрх шилжүүлсэн эд хөрөнгийг ашиглаж эсвэл оршин сууж байгаагүй тул талуудын бодит тохиролцоо нь зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ байх байсан тул худалдах, бэлэглэх гэрээ нь хэлцлийг халхавчлах зорилготой хэлцэл гэж үзнэ.
- Гэрээний нөхцөл нь бодит байдал дээр мөнгөн хөрөнгийн төлбөрийг гэрээний нэр төрлөөс өөр бусад нөхцөлөөр (зээл, барьцаа) зохицуулах гэж байсан тул эдгээр гэрээнүүд нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл юм.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Талуудын бодит байдал дээрх мөнгөн хөрөнгийн төлбөрийн нөхцөл болон эд хөрөнгийн ашиглалтын нөхцөл нь байгуулсан гэрээний нэр төрлөөс өөр байсан тул хэлцэл нь халхавчлах зорилготой, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.2, 56.1.3, 56.5).
- Гэрээний нөхцөл нь бодит байдал дээр мөнгөн хөрөнгийг төлөхгүй, мөн эд хөрөнгийг ашиглахгүй байх нөхцөл бүхий тул хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна.