Үйл явдал
Худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх — нэхэмжлэгч нь зээл авах зорилгоор өөрийн орон сууцыг хариуцагчийн нэр дээр түрсийн байдлаар шилжүүлэн гэрээ байгуулсан боловч мөнгө төлөхгүй үлдсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус байдлаар тооцож, орон сууцны үнийг гаргуулж авах маргаан үүссэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Орон сууц худалдан авах гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус байдлаар тооцож, орон сууцны үнийг гаргуулж авах шаардлага гаргасан.
- Хариуцагч: Гэрээг нэхэмжлэгчийн саналаар хийсэн бөгөөд нэхэмжлэгч мөнгөний зарим хэсгийг төлсөн тул гэрээг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хагасаж, хариуцагчаас орон сууцны үнийг гаргуулж авах шийдвэр гаргасан. Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ нь нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн дунд зээл авах зорилготой түрсийн шилжүүлэлт хийх зорилготой, мөн мөнгө төлөх бодит зорилгогүй байсан тул Иргэний хууль 56.1.2-т зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох юм. Хариуцагч тал нэхэмжлэгч нь гэрээний оролцогч биш гэж маргасан боловч нэхэмжлэгчийн ээж нь мөнгө хүлээн авсан баримт байгаа нь хариуцагч талын тайлбарыг үндэслэлгүй болгож, гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэх дүгнэлтэнд хүргэсэн тул Иргэний хууль 56.5-д зааснаар хариуцагч нь орон сууцны үнийг нэхэмжлэгчид гаргуулж өгөх ёстой.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хэлцэл нь талуудын бодит хүсэл зоригоор биш, өөр зорилгоор (зээл авах) хийгдсэн тохиолдолд хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох (Иргэний хууль 56.1.2).
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус байдаг тул түүнийг шүүхээр хүчин төгөлдөр болгох боломжгүй (Иргэний хууль 56).
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцэлээр өмчлөх эрх шилжүүлсэн тохиолдолд тухайн хөрөнгийг эсрэг нөхөн төлбөр хэлбэрээр гаргуулж авах ёстой (Иргэний хууль 56.5).