Тогтоол №15153

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч нарт зээл олгосон боловч зээлдэгчид төлбөрөө хийгээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүрэг болон үүссэн хүүг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр баталгааг хангуулахыг шаардсан. Зээлдэгч нь зээлийн мөнгөнөөс ашиглаагүй, төлбөрөө хийсэн боловч банк тооцоололд алдаа гаргасан гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан зээлдэгч нараас зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаалсан орон сууцаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, төлсөн мөнгийг зээлээс хасаагүй гэж гомдол гаргасан. Шүүх нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг үндэслэн, зээлийн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүйг тогтоон, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нар нь зээлийн гэрээний хуваарьт заасны дагуу төлбөр төлөх үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй нь баримтаар тогтоогдсон. Банк нь зээлдэгч гэрээгээ зөрчсөн гэж үзэж гэрээг цуцалсан бөгөөд энэ нь хуульд нийцсэн. Зээлдэгчийн төлсөн мөнгөнүүдийг үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрөөс хасч тооцоход шүүхийн шийдвэрт тооцооллын хувьд өөрчлөлт орохгүй тул гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч компани болон түүний хамтран хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нар гэрээний хугацаа дуусаагүй, хүү, торгуулийн тооцоолол үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, төлбөл зохих хэмжээг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч зээлийн хүү, торгуулийг буруу тооцсон, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хууль зөрчсөн хэмээн гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдал болон зээлийн хэмжээг хүлээн зөвшөөрснийг тогтоож, зээлдэгч үүргээ гүйцэтгээгүй тул гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэлтэй гэж үзэв. Шинжээчийн дүгнэлт нь хуулийн зохицуулалттай нийцэж байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний нөхцөл, зээлдэгчийн үүргээ биелүүлээгүй байдал, хуульд заасан хугацаанаас өмнө гэрээ цуцлах үндэслэл, шинжээчийн дүгнэлтийн хууль зүйн үндэслэл зэргийг харгалзан үзэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нар Төрийн банкнаас 2017.09.21-ний өдрийн 550 тоот гэрээгээр 20,000,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул банк нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Төрийн банк. А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нар зээлийн гэрээний үүргээ ноцтой зөрчиж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал нийт 10,988,291.45 төгрөгийг төлөөгүй тул уг мөнгийг гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр. Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, зээлээ төлж байгаа тул банкийг хохироогоогүй, ноцтой зөрчил гаргаагүй. Банкны зээл төлөх мэдэгдлийг гардаж аваагүй, зээлийн төлбөр нь улирлын чанартай байдаг тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-30, **Дугаар**: 129/ШШ2020/00010 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нараас 10,988,291.45 төгрөг гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 53, Иргэний хуулийн 235.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-02, **Дугаар**: 211/МА2020/00008 - **Гомдлол гаргагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхих. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.4, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 210/МА2020/00008 - **Гомдлол гаргагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, үүргээ биелүүлсээр байгаа, банкны мэдэгдэл нотлогдоогүй, банк хохирол амсаагүй, хохирлын тооцоо ойлгомжгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээ, барьцаа болон фидуцийн гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 451.1, 156.1, 156.2, 165.1, 235.1-д заасантай нийцсэн. - Төрийн банк зээлийн гэрээний үүргээ 2017.09.22-ны өдөр 20,000,000 төгрөгийг шилжүүлснээр биелүүлсэн. - Хариуцагч нар зээлийн гэрээний 3.2.1, 3.2.4-т заасан зээл, хүүгийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөх үүргээ зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний 4.1.7, 4.1.9, 6.2.1, 6.3-т зааснаар гэрээг цуцалж, хохирлыг шаардах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 225.2-т зааснаар зээл төлөх мэдэгдлийг хариуцагч нарт хүргүүлсэн боловч үр дүн гараагүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлсэн нь үндэслэлтэй. - Фидуцийн гэрээний зүйл болох автомашиныг шүүхээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрт заах шаардлагагүй. Иргэний хуулийн 235.4-т зааснаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч эд хөрөнгийг бодитойгоор гаргуулан авснаар үүргийн гүйцэтгэл хангагдана. - Анхан шатны шүүх барьцааны хөдлөх эд хөрөнгийг нэрлэн заагаагүй, Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 53, Иргэний хуулийн 235.4-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул зөвтгөх шаардлагатай. - Шүүх бүрэлдэхүүн хариуцагч нарын хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчийн нэхэмжилсэн хүүгийн тооцооны зөрүү болон гэрээгээр хүлээсэн үүргийг бүрэн биелүүлээгүй гэх үндэслэлээр зээлийн гэрээг цуцлан, төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон хүүг барьцаа хөрөнгөөр гаргуулахээр шаардсан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс төлөгдөөгүй зээл, хүү, нэмэгдсэн хүүг гаргуулж, төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх талуудын маргааныг бүрэн тодорхойлоогүй, хүүг буруу тооцсон, гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон нь хууль бус гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний дагуу төлбөр хийх үүргээ зөрчсөн тул банк гэрээг цуцалж, үлдэгдэл болон хүүг шаардах эрхтэй. Зээлдэгч нь хүүг буруу тооцсон гэх нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй бөгөөд энэ нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй. Зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцоход хууль буруу хэрэглэгдээгүй. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд барьцааны зүйлүүдийг албадан худалдаж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шүүх даалгасан нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгчид хугацаанаас өмнө зээлийн гэрээг цуцлах, төлбөр гаргуулах тухай банкны нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, үүргийн зөрчлөөс учирсан хохирлыг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаалсан хөрөнгөөр хангуулах тухай анхан шатны шүүхийн шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцох эрхийг зөрчсөн, нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй байхад шийдвэр гаргасан гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах тухай гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуулийн дагуу явуулсан. Зээлдэгчид нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцох эрхийг хязгаарласан гэх гомдлыг хүлээн авах боломжгүй. Шүүх хуралдаан хойшлуулах үндэслэлгүй, хариуцагч нарт хэргийн талаар мэдэгдэж, танилцуулсан. Шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг хэрэглээгүй алдааг залруулж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.