Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний маргаан — хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байгуулсан, зээлийн үүрэг хүлээхгүй байх. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай 2016 онд 90 сая төгрөгийн зээлийн гэрээ байгуулсан гэж үзэн, үндсэн зээл болон хүү, алдангийг нэхэмжилсэн. Харин хариуцагч нь өмнөх зээлийн үүргийг биелүүлж байсан бөгөөд тус гэрээ нь өмнөх зээлийн барьцаалсан хөрөнгийг эргүүлэн авах зорилготойгоор хийсвэрээр байгуулсан гэж маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээгээр тохиролцсон мөнгөн дүнг болон хүү, алдангийг төлөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгө хүлээж аваагүй, зөвхөн өмнөх зээлийн барьцаалсан хөрөнгийг эргүүлэн авах зорилгоор баримт бүрдүүлэх зорилгоор гэрээнд гарын үсэг зурсан гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь өмнөх зээлийн гэрээний төлөлтийг нэхэмжлэгчийн дансанд төлж байсан тул 2016 оны зээлийн гэрээ нь бодит зээлийн харилцаа биш, харин өмнөх харилцааг ашиглан хийсэн хэлцэл юм гэж үзсэн. Хариуцагч нь өмнөх зээлийн гэрээний төлбөрийг нэхэмжлэгчийн дансанд төлж байсан тул 2016 оны зээлийн гэрээ нь харилцааны үндсэн зорилгыг ашиглан зөрчиж хийсэн хэлцэл юм гэж дүгнэсэн (Иргэний хууль 56.1.9). Зээлийн гэрээ байгуулахад талуудын хүсэл зориг үнэн зөв бодит байдлаар илэрхийлэгдэх ёстой тул хариуцагч нь мөнгө аваагүй мөртлөө гэрээнд гарын үсэг зурсан нь хүсэл зориг үнэн зөв илэрхийлэгдээгүй, хийсвэр гэрээ юм гэж үзсэн (Иргэний хууль 199.1). Иймээс 2016 оны зээлийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус тул зээлийн үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 281.1, 282.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь өмнөх зээлийн төлбөрийг нэхэмжлэгчийн дансанд төлж байсан тул дараагийн гэрээ нь үндсэн зорилгоо ашиглан зөрчиж хийсэн хэлцэл юм гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.9).
• Зээлийн гэрээ байгуулахад талуудын хүсэл зориг бодит байдлаар илэрхийлэгдэх ёстой тул мөнгө хүлээж аваагүй мөртлөө гэрээнд гарын үсэг зурсан нь хүсэл зориг үнэн зөв илэрхийлэгдээгүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 199.1).
• Хүсэл зориг үнэн зөв илэрхийлэгдээгүй, хийсвэр гэрээ байгуулсан тул зээлийн үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 281.1, 282.4).