Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх, хамтран өмчлөгч байхыг тогтоох маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн эцгийн өвөрлөн эзэмшиж байсан малын саравчтай хашаа болон түүнд залгаа чулуун хашааг өөрийн болон хариуцагчийн хамтран өмчлөл гэж тогтоолгохыг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Саравчтай хашааг өөрийн эцгийн үеэс эзэмшиж ирсэн, хувьчлалын үед өөрийнх нь хэсгийг хувьчилсан тул хариуцагчтай хамтран өмчлөгч байх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Саравч, хашааг хувьчлах гэрээгээр өөрийн эзэмшиж авсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн ах нь өөр газар өөрийн эзэмшлийн хашаа хувьчилсан тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, малын саравчтай хашааны хамтран өмчлөгч болон залгаа чулуун хашааны өмчлөгчөөр нэхэмжлэгчийг тогтоосон.

• Нэхэмжлэгч нь 1993 оны гэрээ болон бусад нотлох баримтаар малын саравчтай хашааны хамтран өмчлөгч болох нь нотлогдсон тул шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв.
• Хариуцагч нь саравчтай хашаад залгаа чулуун хашааг эзэмшиж байгаа нь түүний өөрийн тайлбар болон бусад баримтаар тогтоогдсон тул хариуцагчийг тухайн хашааны өмчлөгч гэж үзэв.
• Өмчлөгч өөрийн эзэмшиж буй эд хөрөнгийг өөрийн үзэмжээр ашиглах эрхтэй тул нэхэмжлэгчийн шаардсанаар эд хөрөнгийг шилжүүлээгүй нь өмчлөх эрхийг зөрчиж буй үйлдэл тул зөрчлийг арилгуулах шаардлагатай гэж дүгнэв (Иргэний хууль 101.1, 106.2).
• Нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн зарим баримтууд (диплом, хүндэт илгээлт гэх мэт) нь маргаантай хамааралгүй, мөн зарим гэрчлүүлсэн тодорхойлолтууд нь маргааны эх сурвалжийг тодорхойлж чадаагүй тул шийдвэрийн үндэслэл болж чадахгүй гэж үзэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өмчлөгч өмчлөх эрх нь ямар нэгэн байдлаар зөрчигдсөн тохиолдолд уг зөрчлийг арилгуулах, эсхүл өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлэхэд саад болж байгаа үйлдлийг зогсоохыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.2).
• Өмчлөгч өөрийн өмчлөлийн зүйлийг өөрийн үзэмжээр чөлөөтэй эзэмшиж, ашиглах эрхтэй тул өмчлөгчийн шаардсанаар эд хөрөнгийг шилжүүлээгүй тохиолдолд эзэмшиж буй үйлдэл нь хууль бус болно (Иргэний хууль 101.1).
• Нотлох баримт нь маргаантай холбоотой, үнэн зөв, эргэлзээгүй байх ёстой бөгөөд маргааны эх сурвалжийг тодорхойлж чадаагүй баримтуудыг шийдвэрийн үндэслэл болгож болохгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.5).