Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелээгүй тул гэрээгээс татгалзах маргаан. Нэхэмжлэгч нь газрын эзэмшигч гэж өөрийгөө танилцуулсан хариуцагчтай газрын эзэмших эрхийг шилжүүлэх гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр болон бусад зардлыг төлсөн боловч тухайн газар дээр орон сууц барих боломжгүй болсон тул гэрээгээ ангид татгалзаж, төлөгдсөн мөнгө болон хохирлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар дээр орон сууц барих боломжгүй болсон тул гэрээгээ ангид татгалзаж, урьдчилгаа төлбөр болон төлөвлөсөн ажлын зардлыг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Газар эзэмших эрх нь өөр этгээдэд хамааралтай, мөн нэхэмжлэгч өөрөө мөнгөө зохицуулах ёстой гэж үзэн нэхэмжлэлийн үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсэгчилсэн хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагч Н.М-аас урьдчилгаа төлбөр болох 40 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан.

• Газар дээр орон сууц барих боломжгүй болсон тул гэрээгээ ангид татгалзах үндэслэлтэй, учир нь нэхэмжлэгч газрын эзэмшигч гэж ятгасан хариуцагчтай гэрээ байгуулсан боловч тухайн газар дээр өөр компани барилга барьж эхэлсэн, мөн газрын урд талд усны далан суваг байрладав.
• Гэрээний урьдчилгаад төлсөн мөнгө буцаан олгох ёстой, учир нь нэхэмжлэгч нь гэрээнд заасан хөрөнгийг (газар эзэмших эрх) биет байдлаар доголдолгүй, эрх зөрчилгүй хүлээлцэх үүрэгтээ биелүүлээгүй тул талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх бусад зардлыг (эскиз, макет, хөрсний шинжилгээ) нэхэмжлэх эрхгүй, учир нь нэхэмжлэгч орон сууц барих зорилгоо биелүүлэх боломжгүй болсон нь хариуцагч Н.М-ын буруутай үйл ажиллагаанаас шууд хамааралтай биш бөгөөд нэг тал нь гэрээнд заасны дагуу гэрээгээ ангид татгалзах үндэслэлгүй бол нөгөө тал нь буруугүй бол хохирлыг арилгах үүрэг хүлээдэггүй (Иргэний хууль 227.1, 227.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмших эрхтэй хөрөнгийг худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Аль нэг тал нь гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний нэг тал нь гэрээний үүргээ зөрчсөн бол нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг арилгуулахаар шаардах эрхтэй боловч нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан явдалд нөгөө тал нь буруугүй бол хохирлыг арилгах үүрэг хүлээдэггүй (Иргэний хууль 227.1, 227.2).