Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нийгмийн албаны эзэмшигч байгууллагын удирдлага албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, шаардлага хангахгүй ажилчдад орон сууцны хөнгөлөлтөөр нэрлэж төсвийн мөнгө шилжүүлсэн нь их хэмжээний хохирол учруулсан гэх маргаантай хэрэг. Нийгмийн албаны дарга байсан шүүгдэгч нь дотоод журам болон хамтын гэрээний заалтыг зөрчиж, удирдах зөвлөлийн шийдвэргүйгээр 20 ажилтанд ойролцоогоор 90 сая төгрөгийн буцалтгүй тусламж олгосон байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Төсвийн шууд захирагчийн хувьд дээд шатны төсвийн захирагчаас зөвшөөрөл авсан, энэ нь хэмнэлт болсон тул их хэмжээний хохирол учруулсангүй гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нь албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон тул Эрүүгийн хууль 22.1-ээр яллах шаардлагатай гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг буруутгаж, иргэний хариуцагч нарын хэсгээс хохирлыг гаргуулж байгууллагад олгохыг шийдсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээв. Учир нь иргэний хариуцагч нарыг мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад өөрийгөө өмгөөлөх эрхээ хязгаарлаагүй, мөн хохирлыг хариуцах этгээд болох иргэдийг олж тогтоох боломжгүй байсан тул шүүгдэгчээс хохирлыг гаргуулж, улсын орлого болгох нь үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд заавал өмгөөлөгчтэй оролцох шаардлагатай этгээд болох хөгжлийн бэрхшээлтэй, өсвөр насны гэх мэт нөхцөл байдал иргэний хариуцагч нарын хувьд тогтоогдоогүй тул тэдний өмгөөлүүлэх эрхийг хязгаарлаагүй гэж үзэв (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 5.3).
• Иргэний хариуцагч нарын гэм буруу болон хууль бус үйлдэл нь хохиролтой шууд шалтгаант холбоотой байсан тул тэднийг хохирлыг хариуцах этгээд гэж тогтоосон нь зөв (Иргэний хууль 497, 510).
• Хохирлыг хариуцах этгээдийг олж тогтоох ажиллагаа явуулсан боловч иргэний хариуцагч нарыг хаана байгааг илрүүлэх боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн тул шүүгдэгчээс хохирлыг гаргуулж, улсын орлого болгох нь үндэслэлтэй байна.