Баян-Өлгий аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын маргаан — хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан хугацааг тооцохгүйгээр өндөр насны тэтгэвэр тогтоохоос татгалзсан. Нэхэмжлэгч нь галчаар ажилласан хугацаагаа хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд хамааруулж, тэтгэвэр тогтоох болзол хангасан гэж үзэн, хариуцагч байгууллагын татгалзлыг хүчингүй болгохыг шаардсан. Хариуцагч байгууллага нь нэхэмжлэгчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацаа нь хүнд нөхцөлийн болзол хангахгүй байна гэж үзэн татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Галчаар ажилласан хугацаа нь хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд хамаарах тул тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн 12 жил 6 сарын хугацааг хангаж байгаа гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн нийт хугацаа нь хүнд нөхцөлийн болзол хангахгүй, мөн зарим саруудад шимтгэл нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнд хүрээгүй тул тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийн татгалзлыг хууль бус гэж үзсэн.

• Нэхэмжлэгчийн галчаар ажилласан хугацаа нь тухайн үед мөрдөгдөж байсан хууль тогтоомж болон холбогдох тушаалын дагуу хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан хугацаанд тооцогдох ёстой тул хариуцагчийн татгалзлыг буруу гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгчийн 2024 оны 01 дүгээр сарын 1-ний өмнөх галчаар ажилласан хугацаа нь хууль тогтоомжийн дагуу хүнд нөхцөлд ажилласан жил болон шимтгэл төлсөн хугацаанд хамаарна, учир нь тухайн үед мөрдөгдөж байсан хууль тогтоомж нь улирлын чанартай ажил эрхэлдэг аж ахуйн нэгжт ажиллаж буй ажилтныг жилийн турш даатгуулсанд тооцохыг заасан байсан.
• Нэхэмжлэгчийн нийт ажилласан хугацаа нь хүнд нөхцөлийн 12 жил 6 сарын болзлыг хангаж байгаа тул түүний өндөр насны тэтгэвэр тогтоох эрхтэй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил эрхлэгч улирлын чанартай ажил, үйлчилгээ эрхэлдэг байгууллагад хөдөлмөрийн гэрээгээр ажиллаж, нийгмийн даатгалд даатгуулсан бол тухайн хугацааг жилийн турш ажилласан гэж үзнэ (Нийгмийн даатгалын тухай хууль, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1, 5.1.5).
• Хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан хугацааг тооцохдоо тухайн үед мөрдөгдөж байсан хууль тогтоомж, тушаалын зохицуулалтыг баримтлах ёстой (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 33.1.1).
• Тэтгэвэр тогтоох эрх нь хууль тогтоомжид заасан ажилласан хугацаа болон шимтгэл төлсөн хугацааны шаардлагыг хангасан тохиолдолд бүрэн хангагдана (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 10.1).