Үйл явдал
Нийгмийн даатгалын маргаан — тэтгэмж тооцох дундаж цалингийн хэмжээг тогтоох. Шүүгчээр ажиллаж байсан нэхэмжлэгчид өндөр насны тэтгэвэрт гарахад олгодог нэг удаагийн буцалтгүй тусламж болохоос төлөөх тэтгэмж нь тэдний авч байсан сар бүргийн нийт цалин хөлс (үндсэн цалин болон нэмэгдлүүд) дээр үндэслэн тооцох ёстой гэж үзэн, түүний зэрүүг нэхэмжлэсэн байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Тэтгэмж болохоос төгс тэгэмжийг авч байсан сар бүрийн дундаж цалингийн хэмжээгээр бус, зөвхөн үндсэн цалаар тооцож олгосон нь хууль бус, тэгвэл нэхэмжлэгчдэд учирсан хохирлоо нөхцэн олгох ёстой гэж шааргажээ.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэмж болохоос төгс тэгэмж нь үндсэн цалаар тооцох ёстой бөгөөд нэхэмжлэгчдийн нэхэмжлэх шаарлага үндэслэлгүй гэж тайлзав.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийг бүгэлгэр нь хангаж, тэтгэмж болохоос төгс тэгэмж олгохдоо нэхэмжлэгчдийн авч байсан сар бүрийн дундаж цалингийн хэмжээг (үндсэн цалин болон нэмэгдлүүдийг багтаасан) тооцох ёстой гэж шийдвэрлэв.
Шүүх нэхэмжлэлийг хагассан тул:
- Тотлоог нэхэмжлэгчдийн авч байсан сар бүрийн дундаж цалингийн хэмжээгээр (үндсэн цалин болон нэмэгдлүүд) тооцох ёстой, учир нь хууль тогтоогцоос шүүгчийг өндөр насны тэтгэвэрт гарах үед олгох нэг удаагийн тэтгэмжийг "авч байсан сарын дундаж цалингийн хэмжээ" гэж заасан нь үндсэн цалин болон нэмэгдлүүдийг багтаах ёстой гэж тайлбарлаж байна (Шүүхийн тухай хууль 47.9).
- Тотлоог үндсэн цалаар тооцох нь бууралтын үндэслэлгүй, учир нь төрийн албан хаагчдад нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох журм нь нарийвчилсан зохицуулагчтай бөгөөд шүүгчдийн эдийн засгийн баталгаарыг хангах зорилготой (Засгаас гаргасан 2019 оны 7 дугаар тогтоолоо).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Тэтгэмж болохоос төгс тэтгэмж тооцох "сарын дундаж цалин" гэх ойлгогдоц нь зөвхөн үндсэн цалин бус, нэмэгдлүүдийг багтаасан байх ёстой (Шүүхийн тухай хууль 46.2, 47.9).
- Төрийн албан хаагчдаас нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох нөхцөлийг нарийвчилсан зохицуулагчтай тул тухайн хууль зүйн зохицуулагч нь үндсэн цалингаас илүү нэмэгдлүүдийг тооцохыг заасан байна (Засгаас гаргасан 2019 оны 7 дугаар тогтоолоо).