Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууц захиалан бариулах гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгө болон гэрээ цуцласнаас үүссэн хохирлыг тооцож буцаан олгох маргаан. Нэхэмжлэгч нь төлбөрөө хугацаанд нь төлж чадахгүй болсон тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан бол хариуцагч нь нэхэмжлэгч байранд амьдарсан хугацааны төлбөр болон бусад зардлыг хасаж, алданги тооцож буцаан олгох ёстой гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууц захиалан бариулах гэрээг цуцалсан тул төлсөн мөнгөнөөсөө ойролцоогоор 43 сая төгрөгийг буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Гэрээнд заасан түрээсийн төлбөр болон алдангийг нэхэмжлэгчийн төлсөн мөнгөнөөс хасаж, үлдэгдэл дүнг буцаан олгох ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан тул хариуцагч нэхэмжлэгчээс хохирлыг тооцож, нэхэмжлэгч хариуцагчид хохирлыг тооцож харилцан тооцоо хийх ёстой гэж дүгнэв. Учир нь талууд гэрээг цуцалсан тул гэрээг цуцалсан буюу түүнээс татгалзсан тохиолдолд үүсэх хохирлыг гэрээний дагуу тооцох ёстой бөгөөд нэхэмжлэгчийн үүрэг зөрчсөн тул хариуцагчид учирсан хохирлыг Иргэний хууль 227.1, 227.3-ын дагуу шаардах эрхтэй байсан тул харилцан тооцоо хийх үндэслэлтэй байна. Мөн гэрээг цуцалсан тохиолдолд алданги шаардах эрхгүй тул Иргэний хууль 232.6-д үндэслэн сөрөг нэхэмжлэлийн алдангийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зүйтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээг цуцалсан тохиолдолд үүсэх хохирлыг гэрээнд заасан журам, аргачлалын дагуу тооцож, үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс гарсан зардал, эд хөрөнгийн алдагдал, зайлшгүй орох байсан орлогыг хохирол гэж үзнэ (Иргэний хууль 227.1, 227.3).
• Талууд гэрээг цуцалсан тохиолдолд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээг цуцалсан тохиолдолд гэрээний үүрэгт алданги шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 232.6).