Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх гэрээ цуцлагдсаны улмаас гэрээ цуцлахтай холбогдон учирсан хохирлыг тодорхой хувиар тооцож нөхөн төлүүлэх эрхтэй эсэх тухай маргаан. Захиалагч тал гүйцэтгэгчтэй орон сууц барих гэрээ байгуулж, төлбөрийг нь бүрэн шилжүүлсэн боловч гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаанд ажлыг дуусгаж чадаагүй тул талууд гэрээг цуцлах нэмэлт гэрээ байгуулсан байна. Нэмэлт гэрээнд гэрээ цуцлах үед төлбөрийг анхны үнийн 20 хувиар нэмэгдүүлэн тооцох заалт байсан тул захиалагч тал энэхүү нэмэгдэл төлбөрийг хохирлоор тооцож нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаанд үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээ цуцлах эрхтэй бөгөөд талуудын хооронд байгуулсан нэмэлт гэрээний дагуу төлбөрийг 20 хувиар нэмэгдүүлэн хохирлоо нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөрийг буцаан олгохыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч нэмэлт гэрээнд заасан 20 хувийн нэмэгдэл төлбөр нь анз буюу алданги биш тул үүнийг төлөхгүй байх ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх төлбөрийг буцаан олгох хүсэлтийг хангаж, нэмэгдэл төлбөрийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь гүйцэтгэгч тал гэрээгээр тохиролцсон ажлыг хугацаанд нь гүйцэтгэх үүргээ биелүүлээгүй тул (Иргэний хууль 222.1) захиалагч тал гэрээ цуцлахтай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй бөгөөд талууд гэрээний чөлөөт байдлын зарчмын хүрээнд хохирлын хэмжээг тодорхой хувиар тооцохоор нэмэлт гэрээгээр тохиролцсон нь (Иргэний хууль 189.1) Иргэний хуулийн 355.1-д заасан гэрээ цуцлалтын улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрхтэй байх үндэстэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал гэрээгээр тохиролцсон ажлыг хугацаанд нь гүйцэтгэх үүргээ биелүүлээгүй бол нөгөө тал нь гэрээ цуцлахтай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 355.1).
• Талууд гэрээний агуулгыг чөлөөтэй тохиролцох эрхийн хүрээнд гэрээ цуцлах үеийн хохирлын хэмжээг тодорхой хувиар тооцохоор нэмэлт гэрээгээр тохиролцсон нь гэрээний чөлөөт байдлын зарчимд нийцнэ (Иргэний хууль 189.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд гэрээ цуцлахтай холбогдон учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх нь талуудын хоорондын тохиролцоо болон хуулийн зохицуулалтад үндэслэсэн байна (Иргэний хууль 355.1).