2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх гэрээ — орон сууц захиалгын гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул гэрээ цуцлаад төлбөр буцаан авах маргаан. Захиалагч тал гүйцэтгэгчтэй орон сууц барих гэрээ байгуулж, төлбөрийг нь бүрэн шилжүүлсэн боловч гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаа тогтоосон ч барилгын ажлыг дуусгаж, орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй тул гэрээ цуцлан төлбөрөө буцаан авах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээ цуцлах эрхтэй бөгөөд гэрээний дагуу төлсөн мөнгийг 20 хувиар нэмэгдүүлэн буцаан авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээгээр хүлээн авсан төлбөрийг буцаан олгохыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч нэмэлт гэрээнд заасан 20 хувийн нэмэгдэл төлөх нь гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар хүлээлгэн өгөх, олсон ашгийг харилцан буцаах зарчимд нийцэхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөрийг буцаан олгох хүсэлтийг хангаж, нэмэгдүүлсэн төлбөрийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаанд ажил үр дүнг гаргаагүй тул захиалагч тал гэрээг цуцлах эрхтэй, учир нь гүйцэтгэгч тал гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн байна (Иргэний хууль 225.1).
• Талууд гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд төлсөн мөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй, учир нь гэрээ цуцлагдсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар, түүнчлэн гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Нэмэлт гэрээнд заасан төлбөрийг 20 хувиар нэмэгдүүлэн тооцох зохицуулалт нь гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар хүлээлгэн өгөх болон олсон ашгийг харилцан буцаах Иргэний хуулийн заалтад хамаарахгүй тул нэмэгдэл төлбөрийг гаргуулж олгох үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үүрэг биелүүлээгүй бол нөгөө тал гэрээг цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд өгсөн, авсан зүйлээ буюу гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний нэмэлт зохицуулалт нь хуульд заасан "биет байдлаар буцаах" болон "олсон ашгийг буцаах" зарчимд нийцэхгүй бол тухайн нэмэгдэл төлбөрийг гаргуулж авах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 205.1).