Тогтоол №28113

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: НХХК нь Д ХХК-тай байгуулсан түрээсийн гэрээний дагуу урьдчилан төлсөн түрээсийн болон барьцаа төлбөр, мөн талбайн тохижилтын зардлыг буцаан шаардсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг тооцох, тохижилтын зардлыг хариуцахгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талбай түрээслэх гэрээний дагуу урьдчилан төлсөн түрээсийн төлбөр, барьцаа төлбөр болон талбайн тохижилтын зардлыг хангалттай үндэслэлтэйгээр гаргуулсан. Гэрээнд заасан түрээсийн хугацаа, төлбөрийн нөхцөл, талбайн тохижилтын зардлыг хариуцах эсэх талаарх асуудлуудыг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн. Үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй байсан хугацааг түрээсийн төлбөрөөс чөлөөлөх эсэх, мөн тохижилтын зардлыг хэн хариуцах талаарх маргааныг үндэслэлтэйгээр шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Ш” ХХК-ийн “И” эмнэлэг нь “А” ХХК-ийн байрыг түрээсэлсэн бөгөөд “А” ХХК нь “И” эмнэлгийн бизнест сөргөөр нөлөөлөх үйл ажиллагаа явуулсан тул түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцааны мөнгөө буцаан авахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "Ш" ХХК-ийн "И" эмнэлэг нь түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцаалсан 840,000 төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "А" ХХК нь нэхэмжлэлийг эсэргүүцэж, гэрээний 8.3-т заасны дагуу "И" эмнэлгийг гэрээг дангаар цуцалсан гэж үзэн, үлдэх 10 сарын түрээсийн төлбөр болох 7,560,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-15, **Дугаар**: 182/ШШ2018/00508 - **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийг хангаж, 840,000 төгрөгийг "А" ХХК-иас гаргуулж, "И" эмнэлэгт олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 318.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-11, **Дугаар**: 1105 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний нөхцөл болон хуулийн заалтыг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтыг нэгтгэн, "А" ХХК-иас 840,000 төгрөгийг гаргуулж "И" эмнэлэгт олгож, "И" эмнэлгээс 2,520,000 төгрөгийг гаргуулж "А" ХХК-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлээс үлдэх 5,040,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож өөрчилсөн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 294.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-09, **Дугаар**: 1105 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх тодорхой нөхцөл байдлыг тодруулалгүйгээр нэхэмжлэгчээс 2,520,000 төгрөг гаргуулсан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан 2016 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр байна. - Гэрээ хүчин төгөлдөр байх тул талууд гэрээнд заасан үүргээ биелүүлэх үүрэгтэй. - Давж заалдах шатны шүүх гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар дүгнэлт хийхдээ Иргэний хуулийн 318.5, 294.3 дахь хэсгийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа төлбөрийг буцаан гаргуулах, хариуцагч нь учирсан хохирлыг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Талууд гэрээгээр тогтоосон хугацаанд түрээсийн төлбөр, эд хөрөнгийг буцаан өгөх нөхцөл, эвдрэл гэмтлийн талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн барьцаа 8,000,000 төгрөгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн 2,433,586 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх, сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж өгөхийг хүссэн. Хариуцагч нь хохирлын хэмжээ, хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн гаргасан баримтууд нь цаг хугацааны зөрчилтэй, нотлоогүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр тогтоосон барьцаа төлбөрийг (дэнчин) гэрээ дуусгавар болсонтой холбогдуулан буцаан гаргуулах эрхтэй. Гэвч түрээслэгч нь түрээслүүлэгчид төлөх ёстой байсан түрээсийн үлдэгдэл болон ашиглалтын зардалд 3,443,686 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. Түрээслүүлэгчийн учруулсан гэх хохирлын зардлыг (6,989,900 төгрөг) гэрээний харилцаа дууссанаас хойш удаан хугацааны дараа нэхэмжилсэн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн. Гэрээний хэрэгжилтийг баталгаажуулах акт үйлдээгүй нь эд хөрөнгийн байдлыг тогтооход хүндрэл учруулсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний болон тооцооны алдаа гаргасан тул өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн барьцаа төлбөрөөс түрээсийн үлдэгдэл зардлыг хасч, үлдэгдлийг гаргуулж шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Н нь Д.Д-д холбогдуулан эмнэлгийн зориулалттай ажлын байрны түрээсийн төлбөр, алданги, хэрэглээний төлбөр, шүүх хуралдааны зардалд нийт 51,708,515 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч Д.Д нь засан сайжруулалт болон салгаж үл болох хөрөнгийн зардалд 50,250,000 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Түрээсийн төлбөр, алданги болон бусад зардалд нийт 51,708,515 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Засан сайжруулалт болон салгаж үл болох хөрөнгийн зардалд 50,250,000 төгрөг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 142/ШШ2021/01232 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 32,598,516.48 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4, 232.8, 147.1-д заасныг баримтлан түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардлыг тооцсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-17, **Дугаар**: 207/МА2022/00028 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1, 3 дугаар заалтуудыг өөрчилж, хариуцагчаас 13,098,516 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4, 147.1-д заасан. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-18, **Дугаар**: 001/ШХТ2022/00638 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, алдангиас 100 хувь чөлөөлсөн нь нэг талыг баримталсан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулан, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэх хуульд заасан журмыг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн боловч хариуцагчийн түрээсийн гэрээний үүрэгт төлөх төлбөрийн хэмжээг буруу тооцож алдаа гаргасан. - Хариуцагч нийт 19 сар түрээсэлсэн нь тогтоогдсон тул 57,000,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс 33,000,000 төгрөгийг төлсөн ба үлдэгдэл 24,000,000 төгрөгийг гаргуулах үндэслэлтэй. - Талуудын гэрээний дагуу алдангийг тооцохдоо Иргэний хуулийн 232.8-д заасныг хэрэглэн 4,500,000 төгрөг гаргуулах нь зөв. - Ашиглалтын зардалд 1,098,516.48 төгрөгийг гаргуулах нь гэрээнд заасан. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ болон нотлох баримтад үндэслэгдсэн. - Иргэний хуулийн 318.1, 232.1-д заасныг үндэслэн хариуцагчаас түрээсийн төлбөрт 24,000,000 төгрөг, алдангид 4,500,000 төгрөг, ашиглалтын зардалд 1,098,516.48 төгрөг, нийт 29,598,516.48 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага болох 22,109,998.52 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээгээр байр түрээсэлж, байрны өөрчлөлтийг хийсэн. Гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үед урьдчилж төлсөн төлбөр, барьцааг буцаан авах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс үлдэгдэл төлбөр, засвар үйлчилгээний зардлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нийслэлийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийн шаардлагын ихэнхийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй, түрээслэгч гэрээг сайн дураар цуцалсан, байранд их хэмжээний хохирол учруулсан зэрэг үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь зөв байсан. Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах саналыг гаргасныг хариуцагч хүлээн авч, дараагийн түрээслэгчтэй гэрээ байгуулсан байсан тул ашиглаагүй хугацааны урьдчилж төлсөн төлбөрийг барьцааны хамт шаардсан нь хуульд нийцсэн. Нэхэмжлэгчээс төлөх ёстой ахуйн зардал, тоолуур баталгаажуулсан зардлыг гэрээний төлбөр, барьцаанаас хасаж, үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж олгохоор шийдвэрлэв. Хариуцагч засвар үйлчилгээний зардлыг нотлоогүй тул хасагдаагүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэрний алдааг залруулж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээв.