Тогтоол №10409·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.З нь "ММСС" УТҮГ-т ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, мөн ажил олгогчийн ажлын хэрэгсэл хураан авсан үйлдэл болон хөдөлмөрлөх эрхийг зөрчсөн болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ажил олгогч нь байнгын ажлын байранд хугацаатай гэрээ байгуулсан нь хууль зөрчсөн, гэрээг хугацаагүй гэж үзэх ёстой бөгөөд ажилгүй байсан хугацааны олговор нөхөн төлүүлэхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээ нь олон улсын гэрээний хүрээнд хугацаатай байгуулагдсан бөгөөд хугацаа нь дууссан тул хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгосон нь хууль зөрчөөгүй. Мөн нэхэмжлэгч урьдчилан шийдвэрлэх журмыг зөрчсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-11, **Дугаар**: 181/ШШ2023/02753
- **Шийдвэр**: С.З-ын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ажил олгогч хөдөлмөрийн гэрээний хугацаа дууссан үндэслэлээр харилцааг дуусгавар болгосон нь хууль зөрчөөгүй. Талууд харилцан тохиролцсоноор байнгын ажлын байранд хугацаатай гэрээ байгуулж болох бөгөөд 2021 оны Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4 заалт хамааралгүй. Нэхэмжлэгч урьдчилан шийдвэрлэх журмыг зөрчөөгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-17, **Дугаар**: 210/МА2023/02003
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчлөн, С.З-ыг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэхийг хариуцагчид даалгасан. Бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын үзэл баримтлал нь ажилтныг тогтвор суурьшилтай ажиллуулахад чиглэсэн бөгөөд талуудын байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээний анх байгуулсан болон сунгасан хугацааны нийлбэр хоёр жилээс дээш байх тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4-т зааснаар уг гэрээг хугацаагүй гэж үзсэн. Иймд ажил олгогч хөдөлмөрийн гэрээний хугацаа дууссан гэх үндэслэлээр гэрээг цуцалсан нь үндэслэлгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-16, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/00075
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээний зарчимд нийцээгүй, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг буцаан хэрэглэсэн, олон улсын гэрээг үнэлээгүй, урьдчилан шийдвэрлэх журмыг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх нь давж заалдах шатны шүүхийн хууль хэрэглээний зарим алдаатай дүгнэлтийг залруулсан боловч магадлалыг хэвээр үлдээх үндэслэлтэй гэж үзсэн.
- Талуудын хооронд 2019.05.03-ны өдөр хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах үед 1999 оны Хөдөлмөрийн тухай хууль үйлчилж байсан. Уг хуулийн 23.2.2-т талууд харилцан тохиролцсоноор байнгын ажлын байранд хугацаа тогтоож болохыг заасан.
- Гэвч хөдөлмөрийн харилцаанд хугацаа тогтоох нь ажлын байрны хэрэгцээ шаардлага түр зуурын эсвэл цаг үе, үйл баримтаар хязгаарлагдсан нөхцөл байдалтай холбоотой байх ёстой. Хэрэгт, байнгын ажлын байранд хөдөлмөрийн гэрээг 1 жилийн хугацаагаар тохирох зайлшгүй шаардлага, үндэслэл байсныг нотлох баримт байхгүй тул хугацааг тохирсон гэж үзэх боломжгүй.
- Иймд, "гэрээний хугацаа дууссан" үндэслэлээр хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцлах нь үндэслэлгүй бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 78.1.3 дахь хэсгийг хэрэглэх урьдчилсан нөхцөл тогтоогдоогүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 50.4-т зааснаар гэрээг хугацаагүй гэж дүгнэсэн нь үндэслэл муутай. Учир нь шинэ хууль үйлчилж эхэлснээс хойшх гэрээний хугацаа нь 5 сар байсан тул 2 жилээс дээш гэх нөхцөлийг хангаагүй.
- Мөн давж заалдах шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийг зөв тайлбарлаагүй. Уг заалт нь шинэ хуульд нийцүүлэн гэрээнд өөрчлөлт оруулахдаа ажилтны эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх ажил олгогчийн үүргийг зохицуулсан болохоос ажил олгогч гэрээ байгуулах үүрэгтэй гэсэн агуулга биш.
- Анхан шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2, 158.2.2-т заасан хэм хэмжээг "ажилтан хөдөлмөрийн эрхийн маргаан шийдвэрлэх байгууллагад эсхүл шүүхэд хандахаа сонгох боломжийг олгосон" гэж дүгнэсэн нь хуулийн агуулгад нийцээгүй. Хөдөлмөрийн маргааныг эхний ээлжид хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисс эсвэл гурван талт хороонд шийдвэрлүүлэх бөгөөд эдгээр байгууллагад шийдвэрлүүлэх боломжгүй нөхцөл үүссэн тохиолдолд л шүүхэд хандах онцгой тохиолдлыг хуульчилсан.
- Гэвч хөдөлмөрийн гэрээг хугацаатай байгуулсан явдал хуульд нийцээгүй учир "гэрээний хугацаа дууссан" үндэслэлээр хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцлах үндэслэлгүй байсан тул нэхэмжлэгчийг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговрыг гаргуулж шийдвэрлэсэн давж заалдах шатны шүүхийн шийдлийг хэвээр үлдээх үндэслэлтэй.
ХуульTech