Тогтоол №10295·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч М.Х нь ШЕЗ-өөс тэтгэмжийн зөрүү 67,760,000 төгрөгийг гаргуулахаар нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Тэтгэвэрт гарахдаа авсан нэг удаагийн тэтгэмжийг "сарын дундаж цалин"-аар тооцох ёстой байсан боловч, хариуцагч зөвхөн "албан тушаалын цалин"-гаар тооцож, 67,760,000 төгрөгийг дутуу олгосон тул нөхөн гаргуулах. Шүүгчийн цалин хөлс нь албан тушаалын цалин болон нэмэгдлүүдээс бүрддэг тул "сарын дундаж цалин" гэдэгт бүх нэмэгдэл багтана.
- **Хариуцагч**: Шүүхийн тухай хуульд "сарын дундаж цалин" гэснийг "үндсэн цалин" гэж ойлгох ёстой тул нэмэгдлийг оруулалгүй, үндсэн цалингаар тэтгэмжийг тооцсон нь хууль зөрчөөгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-03-17, **Дугаар**: 182/ШШ2023/00935
- **Шийдвэр**: ШЕЗ-өөс 67,760,000 төгрөгийг гаргуулан М.Х-д олгож, нэхэмжлэлийн 100,000 төгрөгийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Шүүхийн тухай хуулийн 47.9-д заасан "сарын дундаж цалин"-д албан тушаалын цалин, онцгой нөхцөлийн, төрийн алба хаасан хугацааны, докторын зэргийн нэмэгдлүүд багтана.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-01, **Дугаар**: 210/МА2023/00916
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Шүүхийн тухай хуулийн 47.9-д заасан "сарын дундаж цалин" гэдэгт нэмэгдлүүд хамаарахгүй тул хариуцагч тэтгэмжийг албан тушаалын цалингаас тооцсон нь хууль зөрчөөгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-28, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/00787
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн тул давж заалдах шатны магадлалыг хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх маргаантай харилцаанд хэрэглэх хууль болон хуулийн агуулгыг өөр өөрөөр тайлбарлаж, хэргийн харьяаллыг анхаараагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1, 172.2.2-т заасан зөрчил болсон.
- Хариуцагч ШЕЗ нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 5.1.2-т заасан захиргааны байгууллагад хамаарна.
- Шүүгч өндөр насны тэтгэвэрт гарахад нэг удаагийн тэтгэмж олгох харилцаа нь нийтийн эрх зүйн шинжтэй.
- Нэхэмжлэлийн үндэслэл нь захиргааны байгууллагын үйл ажиллагааг хууль бус гэж үзсэн агуулгатай бөгөөд ШЕЗ-ийн шийдвэр нь захиргааны актын шинжийг агуулсан байна.
- Иймд энэ нэхэмжлэл нь Захиргааны хэргийн шүүхэд харьяалагдах ёстой байсан.
- Шүүх бүрэлдэхүүн хэргийн харьяаллыг тогтоож чадаагүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил тул шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.4, 117.1.