Тогтоол №26469

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний хүүг бууруулах, төлсөн хүүг зээлд тооцуулах, зээлийн үлдэгдэл болон алданги гаргуулах тухай иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Зээлийн хүүг бууруулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, зарим нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэн, гэрээний хүүг хэвээр тогтоож, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангах, зээлийн үлдэгдэл болон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж гомдол гаргав. Нэхэмжлэгч нь гэрээний хүүг бууруулах эрхтэй гэж тайлбарлав. ҮНДЭСЛЭЛ: Цар тахлын үед батлагдсан хуулийн заалтыг зээлийн хүүг бууруулах үндэслэл болгож болох бөгөөд энэ нь зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой нөхцөлд хэрэгжинэ. Гэрээнд заасан хүүгийн хэмжээ нь цар тахлын нөхцөл байдалтай харьцуулахад зээлдэгчийн ашиг сонирхолд хохиролтой гэж үзэж, хүүг бууруулсан. Гэрээнд заасан алдангийн хэмжээ нь цар тахлын улмаас батлагдсан хуулийн хэмжээнээс хэтэрсэн тул багасгасан. Зээлдэгч нь үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний алдаа гаргасныг залруулж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, зээлдэгчээс төлбөл зохих нийт дүнг тодорхойлсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээг цуцалж, төлөөгүй зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэгч байгууллага хариуцагч иргэнийг шүүхэд нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, хангагдаагүй нэхэмжлэлийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль болон бодит байдалд нийцэхгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн гэрээг цуцлах, зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг шаардах эрхтэй. Ковид-19 цар тахлын нөхцөл байдал нь зээлдэгчийг зээлийн хүүг бууруулах эрхэд хамаарахгүй бөгөөд зээлдэгчийн төлбөрөөс хэсэгчлэн хэрэгсэхгүй болгосон нь эрх зүйн үндэслэлгүй. Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан, хүчин төгөлдөр тул нэхэмжлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Газаркапитал партнерс ББСБ" ХХК нь Х.Цолмон, Л.Ганхуяг нарт 150 сая төгрөгийг 5 сарын хугацаатай, 4.9 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн боловч зээлдэгч нар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч нийт 264.256.463 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Газаркапитал партнерс ББСБ" ХХК нь үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал нийт 264.256.463 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Х.Цолмон, Л.Ганхуяг нар нь нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй бөгөөд зээлийн гэрээний 5.1.5 дахь заалт (зээлдэгчийн нэр хүндэд халдах) хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгохоор сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-05-30, **Дугаар**: 102/ШШ2016/04253 - **Шийдвэр**: Х.Цолмон, Л.Ганхуяг нараас 235.013.199 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үлдсэн 29.243.264 төгрөгийн нэхэмжлэлийг сөрөг нэхэмжлэлийн хамт хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-11-18, **Дугаар**: 1897 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх, сөрөг нэхэмжлэлийг хангах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлийн гэрээний 5.1.5 дахь заалтыг хүчин төгөлдөр бус гэж тогтоож, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 175.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-01-26, **Дугаар**: 210/МА2017/00109 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Л.Ганхуяг - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээгүй тул 85.523.199 төгрөгийг илүү төлөхөөр болсон. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид 2013-12-26-ны өдөр "Зээлийн гэрээ", "Зээлийн барьцааны гэрээ" байгуулж, нэхэмжлэгч 150 сая төгрөгийг 5 сарын хугацаатай, хүүтэй зээлүүлэхээр, хариуцагч нар мөнгийг буцаан төлөх үүрэг хүлээсэн нь тогтоогдсон. - Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан боловч хариуцагч нар үндсэн зээлийг төлөөгүй, нийт 50.570.000 төгрөг төлсөн байна. - Хариуцагч нарын зээлийн гэрээний хугацаа дууссан өдрөөс хойш төлсөн 29.999.999 төгрөгийг Иргэний хуулийн 216.4-т заасны дагуу үндсэн зээлээс хасаж тооцсон. Ингэснээр үндсэн зээлийн үлдэгдэл 120 сая төгрөг болсон. - Зээлийн гэрээнд хүүг 4.9% болон 3.4% гэж хоёр өөрөөр заасан. Гэрээний 2.2, 2.3, 1.2.1-ийг Иргэний хуулийн 198.1, 198.2-оор тайлбарлахад 4.9% нь зээлийн үнэ гэж үзэх боломжгүй байна. - Зээлийн эргэн төлөлтийн хуваариас үзвэл зээлдүүлэгч сарын хүүг 3.4 хувиар тооцсон тул нэхэмжлэгч 150 сая төгрөгийг 5 сарын хугацаатай, сарын 3.4 хувийн хүүтэй зээлэх үүрэг хүлээсэн гэж үзсэн. - Хариуцагч нар гэрээний хугацаанд зээлийн хүүд 21.080.000 төгрөг төлсөн тул нийт 90.204.000 төгрөг төлөх үүрэгтэй байна. - Иргэний хуулийн 452.2-т заасан нэмэгдүүлсэн хүүг гэрээнд заасан бөгөөд зээлийн үндсэн хүүгийн 20 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр тооцвол 17.156.800 төгрөг болно. - Нотариатын зардалд нэхэмжлэгчийн шаардсан 20.000 төгрөгийг нотариатын үйлчилгээ авч төлбөр төлсөн нь тогтоогдохгүй байгаа тул хэрэгсэхгүй болгосон. - Иймд хариуцагч нар үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү нийт 227.360.800 төгрөг төлөх үүрэгтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэг, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ. Хариуцагч нь хэт өндөр хүү, ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн нөхцөл байдлыг харгалзан үзээгүй, хууль бус үйлдлээр гэрээ байгуулсан гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагад заасан мөнгөн дүнг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотойгоор өмгөөлүүлэх эрх зөрчигдсөн, ковид-19 цар тахлын улмаас үүссэн хүндрэлийг үл харгалзсан, гэрээ цуцалсан байхад нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөрт тооцсон боловч нэхэмжлэгч нь гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө шүүхэд нэхэмжлэл гаргаснаар гэрээ цуцлагдсан гэж үзэж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Зээлийн хүүг бууруулах болон бусад гомдлуудыг хангахад хангалттай баримт байхгүй гэж дүгнэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Б нь Б.Бд 2019.05.18-ны өдөр 5,000,000 төгрөгийг сарын 3 хувийн хүүтэйгээр 4 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн боловч Б.Б нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээл 3,550,000 төгрөг, 4 сарын хүү 600,000 төгрөг, нийт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Б нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй бөгөөд зээлийн хүүг Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02695 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Бээс зээлийн гэрээний үүрэгт 4,150,000 төгрөгийг гаргуулж, Д.Бд олгох. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-04, **Дугаар**: 2233 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хүүг сар бүрээр бус нэг удаа 3 хувиар төлөхөөр заасан тул илүү гаргуулсан хүүг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 4,150,000 төгрөгийг 3,700,000 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээх. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэлээс 450,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-14, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүүгийн хэмжээ илт их байгаа тул Иргэний хуулийн 282.2-т заасны дагуу багасгах. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан бөгөөд уг гэрээ хүчин төгөлдөр. - Нэхэмжлэгч мөнгө шилжүүлэх гэрээний үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч мөнгийг буцаан төлөх үүргээ гүйцэтгээгүй нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүх үндсэн зээл 5,000,000 төгрөг, нэг удаагийн 3 хувийн хүү 150,000 төгрөг, нийт 5,150,000 төгрөг гаргуулсан нь зөв. - Хариуцагч 5,000,000 төгрөгийг 4 сарын хугацаанд ашиглаж, зээлийн хүүд 150,000 төгрөг төлөх нь "хүүгийн хэмжээ нь зээлдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд илт хохиролтойгоор тогтоогдсон" гэж үзэх Иргэний хуулийн 282.2-т заасан зохицуулалтад нийцэхгүй. - Хариуцагч анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэлд хариу тайлбар өгөөгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй, энэ талаар хүсэлт гаргаж, мэтгэлцээгүй тул хүүг багасгах хүсэлт гараагүй гэж үзсэн. - Зээлийн хүүг багасгах хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.