Тогтоол №25260

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш ажлаас халагдсан тухай гомдол гаргаж, ажлын байранд эргүүлэн тогтоолгох, цалин гаргуулах шаардлага гаргав. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн томилж, цалин, амралтын олговор гаргуулах, даатгалын бичилт хийлгэхээр шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч анхан шатны шийдвэрийг Хөдөлмөрийн тухай хуулийг буруу хэрэглэснийг гомдолдож, бүхэлд нь хүчингүй болгуулах шаардлага гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хуралдаанаар хэргийг хянан үзээд, хариуцагчийн тайлбар, гаргасан тушаал, шийдвэрүүд нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай нийцэж байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Г.А нь Д-д дотуур байрны багшаар түр ажиллаж байгаад жирэмсний амралттай байсан багш С.Амгаланжаргал ажилдаа эргэн ирэхэд ажлаас чөлөөлөгдсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.А нь өөрийгөө ажлаас хууль бусаар чөлөөлсөн, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж, дэвтэрт бичилт хийлгэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д нь Г.А-г түр ажлын байранд томилсон бөгөөд жирэмсний амралттай байсан багш ажилдаа эргэн ирсэн тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу ажлаас чөлөөлсөн нь хууль ёсны гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-20, **Дугаар**: 881 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, Г.А-г дотуур байрны багшийн ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор 3,094,972 төгрөгийг гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж, дэвтэрт бичилт хийхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 128.1.5, 46.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-28, **Дугаар**: 91 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн, ямар хуулийн заалтыг үндэслэсэн нь тодорхойгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Г.А нь жирэмсний амралттай байсан багшийн оронд түр хугацаагаар ажилд томилогдсон. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 23.2.3-т зааснаар жирэмсний болон амаржсаны амралттай ажилтны оронд ажиллах ажилтантай эзгүй байгаа ажилтныг ажилдаа эргэж орох хүртэл хугацаагаар хөдөлмөрийн гэрээ байгуулдаг. - Ажил олгогч жирэмсний амралттай байсан багш ажилдаа эргэн ирэх хүсэлт гаргасны дагуу Г.А-тай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан нь хууль зөрчөөгүй. - Ажил олгогчийн тушаалд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 23.2.3-ыг баримталсан нь оновчгүй боловч тушаалын агуулга нь хөдөлмөрийн гэрээний хугацаа дууссан гэж үзэх үндэслэлтэй. - Ажил олгогч нэхэмжлэгчийг ажлаас чөлөөлсөн нь дотуур байрны багшийн орон тоо нэмэгдсэн, шинээр ажилтан авсан үйл баримттай холбоогүй. - Анхан шатны шүүх ажил олгогчийн тушаал хууль зөрчөөгүй гэж дүгнэсэн боловч, нэхэмжлэгчийг сул орон тоонд ажиллуулаагүйг эрх зүйн байдлыг дордуулсан гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хангасан нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн алдааг засч, зөвтгөсөн нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтад үндэслэгдсэн. - Давж заалдах шатны шүүх магадлалынхаа тогтоох хэсэгт хэрэглэвэл зохих хуулийн зохицуулалтыг заагаагүй нь дутагдалтай байсан тул энэ талаар нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, магадлалд өөрчлөлт оруулсан. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш нь сургуулийн захирлын үүрэгт ажлыг хавсран гүйцэтгэх хугацаандаа ажлаас чөлөөлөгдсөнийг эсэргүүцэж, эгүүлэн тогтоолгох, цалин хөлсөө гаргуулах нэхэмжлэл гаргав. Хариуцагч нь улс төржсөн, ёс зүйгүй ажилласан гэх үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөнөө зөвтгөв. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг хавсран гүйцэтгэж байсан албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоож, нэмэгдэл хөлсийг гаргуулах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шийдвэрийг буруу гэж үзэн, нэхэмжлэгчийн хөдөлмөрлөх эрх зөрчигдөөгүй, шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлгүй хэмээн гомдол гаргав. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг шаардав. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь ажил олгогчтой байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг хуульд заасан үндэслэлгүйгээр цуцалж, хавсран гүйцэтгэж байсан албан тушаалаас чөлөөлсөн нь үндэслэлгүй гэж үзэв. Мөн нэмэгдэл хөлсийг харилцан тохиролцсон хөдөлмөрийн гэрээ, цалингийн тооцоонд үндэслэн тогтоосон нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Отгонзаяа нь Ховд аймгийн Жаргалант сумын Ерөнхий боловсролын VI сургуульд түүх, нийгмийн ухааны багшаар ажилд орсон. Тус сургуулийн захирлын 2020.03.17-ны өдрийн Б/12 тушаалаар түүнийг ажлаас чөлөөлсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Отгонзаяа нь өөрийгөө үндсэн орон тоонд, хугацаагүй хөдөлмөрийн гэрээгээр ажилд орсон гэж үзэн, ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгуулж, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн томилуулах, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсний олговор, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл, ээлжийн амралтын олговор гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Ховд аймгийн Жаргалант сумын Ерөнхий боловсролын VI сургууль нь Д.Отгонзаяаг түр хугацаагаар чөлөө авсан багш С.Хишигзулын оронд ажиллуулсан бөгөөд үндсэн ажилтан ажилдаа эргэн ирсэн тул түүнийг ажлаас чөлөөлсөн нь хууль зөрчөөгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-16, **Дугаар**: 153/ШШ2020/00480 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Д.Отгонзаяаг ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсний олговор болон ээлжийн амралтын олговрын зөрүүг гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэрт бичилт хийхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1, 55.1, 55.2, 46.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-15, **Дугаар**: 43 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, Д.Отгонзаяагийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1, 46.1, 46.2. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-21, **Дугаар**: 210/МА2021/00742 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг бүрэн гүйцэд судлаагүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Д.Отгонзаяаг чөлөөтэй байсан багш С.Хишигзулын оронд түр хугацаагаар ажиллуулахаар сонгон шалгаруулах комисс шийдвэрлэж, захирлын тушаалаар томилсон нь тогтоогдсон. - Талуудын хооронд байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээнд "түр байгуулав" гэж заасан. - Ажил олгогчийн тушаал, шийдвэрүүд нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1.3, 37.1.3 дахь хэсэгт нийцсэн. - Ажлын байр нь хуульд зааснаар хадгалагдаж байгаа ажилтныг ажилдаа эргэж орох хүртэл хугацаагаар нэхэмжлэгчийг ажлын байраар хангасан байх тул ажил олгогчийн шийдвэр үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар үнэлж чадаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш ажлаас халагдсан шалтгаан, нөхцөл, хууль ёсны үндэслэл, хохирлыг барагдуулах тухай маргаан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулах, даатгалын бичилтийг хийлгүүлэхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг багшлах эрхгүй, ажлын хариуцлагагүй байдал, ёс зүйн зөрчлийг үндэслэн халагдсан, улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн байдал зэргийг дурдаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс хүлээн авч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь ажлаас халах үндэслэлээ нотлоогүй, нэхэмжлэгч нь хөдөлмөрийн гэрээ болон хууль тогтоомж зөрчсөн нь тогтоогдоогүй, халагдсан нь хууль бус болсон тул нэхэмжлэлийг хангасан анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.