Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, нөхөх олговор олгох тухай хуулийн заалтыг тайлбарлах маргаантай. Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгч нь 1938 онд цаазаар авах ялаар шийтгүүлж, дараа нь цагаатгагдсан байна. Нэхэмжлэгч нь хэлмэгдэгчийн үрчилж авсан охин болох тул нөхөх олговор авах эрхтэй гэж үзэн нэхэмжлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хэлмэгдэгчийн үрчилж авсан охин болох тул нөхөх олговор авах эрхтэй, мөн хэлмэгдэгчийн гэр орон, эд хөрөнгө хураасан тухай баримт байхгүй байгаа тул нөхөх олговор олгох ёстой.
• Прокурор: Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууцыг хураасан эсэх нь тодорхойгүй байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, нөхөх олговор олгох шийдвэр гаргасан бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууцыг хураасан тухай баримт байхгүй, хураасан эсэх нь тодорхойгүй байгаа тул хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгоогүй бол нөхөх олговор олгох заалт хэрэгжих үндэслэл болно гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууцыг хураасан тухай баримт байхгүй, хураасан эсэх нь тодорхойгүй байгаа тул хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгоогүй бол нөхөх олговор олгох заалт хэрэгжих үндэслэл болно (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 23.1).
• Хэлмэгдэгчийн төрүүлсэн болон үрчилж авсан хүүхэд нь нөхөх олговрыг нэхэмжлэх эрхтэй, учир нь хэлмэгдэгчийг амьд байхад нь төрсөн болон үрчилж авсан, мөн нас барсанаас нь хойш 10 сараас илүүгүй хугацааны дотор төрсөн хүүхэд нөхөх олговрыг нэхэмжлэх эрхтэй (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 10.1.3).
• Хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгоогүй бол хэлмэгдэгчийн төрүүлсэн болон үрчилж авсан хүүхдэд нь нөхөх олговор олгох заалт хэрэгжих ёстой (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 13.2).