Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, нөхөх олговор олгох тухай хуулийн заалтыг тайлбарлах маргаан үүстэй. Хэлмэгдэгч нь өнгөрсөн онд хорих ялаар шийтгүүлсэн бөгөөд түүнийг улсын дээд шүүх цагаатгасан байсан ч хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууц хураалгасан эсэх нь тодорхойгүй байсан тул түүний төрөлх хүүхэд нөхөх олговор авах эрхтэй эсэх нь маргаан болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хэлмэгдэгчийн охин нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгасан тул нөхөх олговор авах эрхтэй гэж үзэн, ойролцоогоор 40 сая төгрөгийн нөхөх олговор гаргуулна гэж шаардсан.
• Прокурор: Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууц хураалгасан тухай баримт байхгүй байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууцыг хураалгасан тухай баримт байхгүй, хураалгасан эсэх нь тодорхойгүй байгаа тул хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгоогүй гэж үзэх үндэслэлтэй, учир нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн заалт нь орон сууц аваагүй хэлмэгдэгчийн ар гэрт нөхөх олговор олгох нөхцөлийг зохицуулсан байдаг.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлмэгдэгчийн гэр, орон сууцыг хураалгасан тухай баримт байхгүй, хураалгасан эсэх нь тодорхойгүй байгаа тул хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгоогүй гэж үзэх үндэслэлтэй (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 23.1).
• Хэлмэгдэгчийн ар гэрт орон сууц олгоогүй бол түүний төрүүлсэн болон үрчилж авсан хүүхдэд нөхөх олговор олгох заалт мөрдөгдөх ёстой (Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хууль 13.2).
• Хэлмэгдэгч гэр, орон сууц, эд хөрөнгөө хураалгасан эсэх нь тогтоогдохгүй байгаа нөхцөлд хэлмэгдэгчийн ар гэрт нь орон сууц олгох хуулийн зохицуулалт хэрэгжих үндэслэл болно.