Тогтоол №22771

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш ажлаас үндэслэлгүй халагдсан гэж үзэн, тушаалыг хүчингүй болгох, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулах, даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2-т зааснаар ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулах, даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй гарсан, орон тоо цөөрүүлэх эрхтэй, цалинг буруу тооцсон гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.1-д заасан үндэслэлээр хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан боловч энэ нь нэг ажлын байрыг хассан, мөн хассан ажлын байрандаа шинэ ажилтан томилсон нь хуулийг зөрчсөн гэж үзсэн. Ажилтан халагдсан хугацааны цалинг тооцохдоо нотлох баримтад үндэслэн хийсэн нь хууль зөрчөөгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Булган аймгийн Эрдмийн өргөө цогцолбор сургуульд холбогдох ажилд эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн төлөлтийг нэхэмжлэсэн иргэний хэргийг хяналтын шатанд шийдвэрлэсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Жаргалдулам, амьдрах ухаан технологийн багшийн ажилд эгүүлэн тогтоолгож ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн төлөх шаардлага тавьсан. - **Хариуцагч**: Булган аймгийн Булган сумын Эрдмийн өргөө цогцолбор сургууль, захирал Н.Янжмаа болон төлөөлөгчид амьдран ажилд орох зөрүүтэй дүгнэлт, орон тооны асуудал зэргээр нэхэмжлэлтэй холбоотой тайлбар тайлбарлаж байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: 111 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2 ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: 72 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Магадлалд хууль буруу хэрэглэсэн - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, 132 хоногийн нөхөн олговрын хэмжээ 5 855 510 төгрөгийг олгуулах; нийгмийн даатгалын шимтгэл тооцож дэвтэрт бичихийг даалгасных; улсын тэмдэгтийн хураамж 108 638 төгрөгийг улсын төсөвт төлүүлэхээр заалтыг нэмж, бусад заалтын тоонуудыг хэвээр үлдээх - **Үндэслэл**: хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3; иргэний гэрээ, шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.5, 56.1, 57.1, 57.4, 60.1; улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 41.1.5; иргэний хууль 62.4 ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: — - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: магадлалд хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн - **Шийдвэр**: гомдолыг хангахгүй; хяналтын журмаар гаргасан гомдлын өгүүлэл нь зөв байр суурьтай гэж дүгнэсэн - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.5, 57.1, 57.4, 56.1, 60.1; Хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3; Иргэний хууль 62.4; Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 176.2.2 ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хөдөлмөрийн тухай хууль: 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3, 40.1.1, 40.1.4 - Иргэний хууль: 62.4 - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль: 32.5, 56.1, 57.1, 57.4, 60.1, 176.2.2 - Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль: 41.1.5 - Сургалтын төлөвлөгөөг шинэчлэн батлах тухай тушаал, багшийн ажиллах нормын журам зэрэг холбогдох журам, эрх зүйн зохицуулалт - Түгээмэл дүгнэлт: давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хөнгөнөөр шийдвэрлэхэд хүргэсэн; мөн хөндлөн асуудлуудад хуульчилсан зөв үйлчлэх зарчмыг баримтлав.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Дотуур байрны багшийн албан тушаалаас шилжүүлэн, улмаар ажлаас чөлөөлж, хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан ажил олгогчийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, анх байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоолгохоор ажилтан нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Ажил олгогчийн шилжүүлэн ажиллуулах, ажлаас чөлөөлж гэрээг цуцлах, өөр ажилд томилох тухай тушаалуудыг хүчингүй болгож, дотуур байрны багшийн ажилд эгүүлэн тогтоолгох нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, нотлох баримтад зөв дүгнэлт хийгээгүй гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон тоо цомхотгогдсонтой холбогдуулан ажилтантай хэлэлцээ хийж, шилжүүлэн ажиллуулах шийдвэрийг хуулийн дагуу гаргасан. Ажлаас чөлөөлөхдөө хуульд заасан нэг сарын өмнө мэдэгдэх үүргээ биелүүлсэн бөгөөд орон тоо цомхотгогдсон нь үндэслэлтэй. Ажил олгогч нь ажилтныг хүйсээр ялгаварласан эсхүл давуу байдал үүсгэсэн гэх нотлох баримт байхгүй. Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг зөв үнэлж, хуулийг зөв тайлбарласан тул нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Г.У нь Тарагт сумын ЕБС-ийн бага ангийн сургалтын менежерээр ажиллаж байгаад орон тоо цомхтгосон үндэслэлээр ажлаас чөлөөлөгдөж, цагийн багшаар томилогдсон тушаалыг хууль бус гэж үзэн шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.У нь өөрийг нь орон тоо цомхтгосон нэрийдлээр хууль бусаар ажлаас халж, мэргэжлийн бус 6 цаг өгсөн тул сургалтын менежерийн албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс болох 4,800,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Тус сургуулийн захирал Ц.Хоролмаа нь аймгийн Засаг даргын захирамжаар сургалтын менежерийн орон тоо нэгээр хасагдсан тул Г.У-д "Туяа" бага сургуулийн сургалтын менежерийн ажлыг санал болгосон боловч тэрээр хүлээж аваагүй тул ажлаас чөлөөлж, цагийн багшийн ажилд шилжүүлсэн нь хууль зөрчөөгүй гэж үзсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-28, **Дугаар**: 145/ШШ2018/00200 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Г.Уг сургалтын менежерийн албан тушаалд томилж, 2,110,592 төгрөгийн олговор гаргуулсан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1-д заасныг үндэслэн ажил олгогч нь ажлаас чөлөөлөхдөө хуульд заасан журмыг зөрчсөн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-18, **Дугаар**: 204/МА2018/00009 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-02, **Дугаар**: 204/МА2018/00009 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, Г.Уг орон тооны цомхтголоор ажлаас халсан тушаал хууль зөрчөөгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Өвөрхангай аймгийн Засаг даргын 2017-03-17-ны өдрийн а/94 дүгээр захирамжаар Тарагт сумын ЕБС-ийн сургалтын менежерийн орон тоог 1 болгон цөөрсөн нь тогтоогдсон тул ажил олгогч Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.1-д заасан үндэслэлээр орон тоо нь цомхотгогдсон ажилтныг ажлаас чөлөөлсөн нь буруу биш. - Ажил олгогч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.5-д заасны дагуу хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухайгаа ажилтанд нэг сарын өмнө мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй. Мэдэгдэх хуудсанд ажлаас чөлөөлөх хугацааг тодорхой заагаагүй. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 36.2-т заасан адил чанарын өөр ажил, албан тушаалд ажиллуулах талаар тохиролцсон эсэх нь тодорхойгүй байна. - Тус сургууль сургалтын менежерийн 2 орон тоотой байсан бөгөөд Аймгийн Засаг даргын захирамжид орон тоог 1 болгож цөөрүүлсэн нь бага боловсролын сургалтын менежерийн орон тоо хамаарч хасагдах талаар заагаагүй тул хариуцагч үндэслэлээ нотлоогүй. - Анхан шатны шүүх нь ажил олгогч Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.5-д заасан журмыг зөрчсөн гэж дүгнэж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан нь хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Анхан шатны шүүх нь ажилтныг урьд эрхэлж байсан ажил, албан тушаалд нь эгүүлэн “тогтоох”-доо хуулийн нэр томъёог буруу бичсэн алдаа гаргасан. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн дээрх алдааг засалгүй шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн нь буруу. - Иймд анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Ц-ийг Говь-Алтай аймаг дахь МСҮТ-ийн Монгол хэл, уран зохиолын багшийн ажлаас "ажлын ачаалалгүй болсон" болон "мэргэжлийн шаардлага хангахгүй" гэсэн үндэслэлээр чөлөөлсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Ц. Ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлүүлж, дэвтэрт бичилт хийлгүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Говь-Алтай аймаг дахь МСҮТ. Д.Ц-ийг ажлын ачаалалгүй болсон, мэргэжлийн шаардлага хангахгүй байсан тул ажлаас чөлөөлсөн нь үндэслэлтэй гэж үзсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-06, **Дугаар**: 133/ШШ2018/00291 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, Д.Ц-ийг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговор болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1, 46.1, 46.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-13, **Дугаар**: 18 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-07, **Дугаар**: 210/МА2018/01099 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлалыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Ц-ийг ажлаас халах үндэслэл болгосон "ажлын ачаалалгүй болсон" гэдэг нь орон тоо цөөрүүлсэн гэсэн агуулгаар тайлбарлагдсан боловч монгол хэл, уран зохиолын багшийн 2 орон тоотой, багш нарын заах нийт цаг нь тогтвортой байсан тул ажлын ачаалал багасч, орон тоо цөөрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй. - "Ажлын байрны тодорхойлолтод тавигдах мэргэжлийн шаардлага хангахгүй байгаа" гэсэн үндэслэл нь Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах үндэслэл болохгүй. Мэргэжил, ур чадварын хувьд эрхэлсэн ажилдаа тэнцэхгүй бол энэ талаар эрх бүхий этгээд шалгаж, дүгнэлт гаргасан байх ёстой. - Ажил олгогч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.5-д зааснаар хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухайгаа ажилтанд нэг сарын өмнө мэдэгдэх үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагатай холбоотойгоор ажилтанд ажлаас халах болсныг 1 сарын өмнө мэдэгдсэн эсэх үйл баримтыг нотлох үүргээ биелүүлээгүй.