Тогтоол №15090

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Хариуцагч осол гаргаж нэхэмжлэгчид хүнд гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Даваасүрэн, эрүүл мэндийн гэм хор, эмчилгээний зардал 3,034,876 төгрөг, цалин 1,380,000 төгрөг нийт 4,414,876 төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Н.Амарсанаа, 100,000 төгрөгийг зөвшөөрч үлдээлийг үгүйсгэсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-03, **Дугаар**: 104/ШШ2020/00132 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,581,580 төгрөг гаргуулж, үлдээлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-26, **Дугаар**: 1368 - **Гомдол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шийдвэрийн хохирлын хэмжээг буруу тогтоосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж хариуцагчаас 2,403,956 төгрөг гаргуулж, үлдээлийг 2,010,920 төгрөгөөр хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 40.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: , **Дугаар**: - **Гомдол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэл тодорхойгүй, цалин татгалзсан байсан ч нэмэгдүүлсэн, цалин нотлогдоогүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагчийн гэм бурууг шийтгэх тогтоолоор тогтоосон тул Иргэний хуулийн 497.2 хамаарахгүй. - Нэхэмжлэгчийн шаардсан эмчилгээний зардал, нэмэлт бэлдмэл осолтой шалтгаантай тул Иргэний хуулийн 497.1 нийцүүлэн 2,403,956 төгрөг тогтоосон. - Цалингийн зөрүүг ажлын газрын баримтаар нотолсон, Иргэний хуулийн 505.1 нийцүүлэн гаргуулсан. - Хариуцагч буруугаас бусад нотлох баримт үзүүлээгүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1 зөрчсөн. - Давж заалдах шатны дүгнэлт бодит, хууль зүйн үндэслэлтэй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.1-д нийцүүлэн магадлал хэвээр.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохиролд 4,764,955 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь эрүүгийн хэрэгт ял шийтгэл авсан бөгөөд хохирлын асуудлыг шүүхээр шийдвэрлэсэн тул одоо нэмж төлөх боломжгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 1,835,285 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч талд олгож, үлдэх 2,929,670 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь баруун нүдний болор солиулах хагалгааны зардлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, нэхэмжлэгч үндэслэлгүй мөнгө нэхэмжилж байна гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүсэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Эрүүгийн хэрэгт хариуцагч гэм буруутай нь тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг үндэслэн Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1-д заасны дагуу гэм хорын үүргийн харилцаа үүссэн гэж зөв дүгнэлт хийж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. Нэхэмжлэгчийн охин цалин орлого нь хасагдсан нь нотлогдоогүй, эм тариа, хоолны зардлыг баримтаар нотлоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай маргалдаж, биедээ хохирол учруулсан тул эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 4,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид гаргуулан өгч, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч нь нэхэмжлэгч эмчилгээ хийлгээгүй, нэхэмжилж буй мөнгөн дүн зах зээлийн үнэлгээ хэтэрсэн, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь эрхийг зөрчсөн үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн үйлдсэн гэм хорын улмаас учирсан хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн анхан шатны шүүх зөв тогтоож шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нь татгалзлаа нотлох баримт гаргаж чадаагүй, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хууль зөрчөөгүй тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Төмөрхуягт гэм хор учруулсны улмаас эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол учирсан тул эмчилгээ, сувилгаа, оношилгооны болон бусад зардал, цалингийн зөрүү, олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Төмөрхуягаас гэм хорын хохиролд 81,094,300 төгрөг гаргуулах. Үүнд, эмчилгээ, сувилгаа, оношилгоо, унааны зардал 11,999,000 төгрөг; хөдөлмөрийн чадвараа 90 хувь алдсанаас үүссэн цалингийн зөрүү 18,000,000 төгрөг; хүнсний дэлгүүр ажиллуулж олох ёстой байсан бизнесийн орлого 50,000,000 төгрөг. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өмнөх шүүхийн шийдвэрээр хохирлыг бүрэн барагдуулсан, эмчилгээний зорилго болон зардал тодорхойгүй, өмнө нь татгалзсан нотлох баримтыг дахин гаргасан гэж маргажээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-15, **Дугаар**: 133/ШШ2020/00360 - **Шийдвэр**: Ц.Төмөрхуягаас эмчилгээний зардалд 2,837,818 төгрөг, замын зардалд 917,600 төгрөг, нийт 3,755,418 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 77,338,882 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-24, **Дугаар**: 22 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаагүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, эмчилгээний зардлыг 10,896,900 төгрөг, замын зардлыг 1,193,400 төгрөг, нийт 12,090,300 төгрөг гаргуулж, үлдэх 69,004,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-07, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Зохигчид (Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч) - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчиж, хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Хариуцагч өмнөх шийдвэр, магадлалыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, хохирлыг бүрэн барагдуулсан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь үнэлж, үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийн, Иргэний хуулийн 497.1, 505.1-д заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгчийн эмчилгээ хийлгэсэн байдал нь учирсан гэмтэлтэй хамааралтай болох, гарсан зардлын хэмжээг хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар нотлогдсон. - Хариуцагчийн нэхэмжлэгчийн эмчилгээний зорилго, зардал, асран хамгаалагчгүй явсан зэрэг нөхцөл байдал эргэлзээтэй гэх тайлбар нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй. - Өмнөх шүүхийн шийдвэрээр цалингийн зөрүү, олох ёстой байсан орлоготой холбоотой нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэсэн гэх дүгнэлт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасныг зөрчөөгүй. - Иргэний хуулийн 505.2-т заасан хөдөлмөрийн чадвар алдсанаас үүссэн тэтгэврийн зөрүүг нэхэмжлэх эрх нь хэвээр байгаа. - Иймд давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь бодит байдалд нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт оруулсан өөрчлөлт оновчтой болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг согтуу явдалтай, биед халдаж, эрүүл мэнд болон гоо сайхны хохирол учруулсан хэмээн буруутгаж, эмчилгээний болон бусад зардлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчийг ашиг сонирхлын зөрчлөөр мөнгө нэхэмжилж байна гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас нэхэмжлэлийн ихэнх хэсгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх хэргийн баримттай танилцуулаагүй, хууль зүйн туслалцаа авах эрхийг нь зөрчсөн, шүүх хуралдааны тов ойрхон байсан зэрэг үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. Шүүх хариуцагчийн гомдлыг бүхэлд нь хангах боломжгүй гэж үзсэн боловч нэхэмжлэгчийн эмчилгээний зардлыг буруу тогтоосон гэж дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн гэм буруутай үйлдлийн улмаас нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд хохирол учирсан нь тогтоогдсон. Гэм хорын хохирлыг тооцохдоо эмнэлгийн дүгнэлт дэх зардлыг буруу тооцсон байх тул энэ хэсгийг залруулж, нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг бүхэлд нь хангахаас татгалзсан. Хариуцагчийн хэргийн материалтай танилцах болон хууль зүйн туслалцаа авах эрхийг зөрчсөн гэх гомдол нь хэрэгт тогтоогдоогүй.