Тогтоол №15010

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч банк нь хариуцагчдаас зээлийн гэрээний үүрэг болон барьцаа хөрөнгөөр гүйцэтгэл хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагчид нь зээлийг хугацаандаа төлөөгүй, гэрээний нөхцлийг зөрчсөн. АНХАН ШАТ: Шүүхээс хариуцагчдаас зээлийн үүргийг гаргуулах, гэрээг цуцлах шаардлагаас татгалзах, харин барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зарим хэсгийг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нотлох баримтыг буруу үнэлж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Тухайлбал, шүүхээс хэрэгт авагдаагүй шүүгчийн захирамжийг үндэслэл болгосон, нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагын талаар хариуцагч нарын тайлбарыг сонсолгүй шийдвэрлэсэн гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, хуулийг буруу хэрэглэсэн байх тул хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчдээс зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Зээлдэгч нар зээлээ хуваарийн дагуу төлж барагдуулахыг хүссэн. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчдээс зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нотлох баримтыг бодитой үнэлж чадаагүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр гомдлыг хангаж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үүрэг зөрчсөн байдал нь гэрээг цуцлах үндэслэл болохуйц хэмжээнд хүрээгүй, зээлдэгч үүргийг ялимгүй зөрчсөн тул гэрээ цуцлагдахгүй, улмаар банк нь гэрээний үүргийг бүхэлд нь шаардах эрхгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкнаас зээлдэгч нарт холбогдуулан зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагчид гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлбөрөө хугацаа хэтрүүлсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчдаас нэхэмжлэлийн шаардлагад заасан нийт мөнгийг хувь тэнцүүлэн гаргуулж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуваарилж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн зүгээс анхан шатны шүүх барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн бодит байдал, нэхэмжлэлийн шаардлагад дүгнэлт хийгээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх журмыг зөрчсөн, оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгон анхан шатны шүүхэд дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нар Төрийн банкнаас 2017.09.21-ний өдрийн 550 тоот гэрээгээр 20,000,000 төгрөгийн зээл авсан бөгөөд зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул банк нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Төрийн банк. А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нар зээлийн гэрээний үүргээ ноцтой зөрчиж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал нийт 10,988,291.45 төгрөгийг төлөөгүй тул уг мөнгийг гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр. Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, зээлээ төлж байгаа тул банкийг хохироогоогүй, ноцтой зөрчил гаргаагүй. Банкны зээл төлөх мэдэгдлийг гардаж аваагүй, зээлийн төлбөр нь улирлын чанартай байдаг тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-30, **Дугаар**: 129/ШШ2020/00010 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр нараас 10,988,291.45 төгрөг гаргуулж, барьцааны хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 53, Иргэний хуулийн 235.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-02, **Дугаар**: 211/МА2020/00008 - **Гомдлол гаргагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхих. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.4, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 210/МА2020/00008 - **Гомдлол гаргагч**: А.Баярсайхан, Б.Оюунбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, үүргээ биелүүлсээр байгаа, банкны мэдэгдэл нотлогдоогүй, банк хохирол амсаагүй, хохирлын тооцоо ойлгомжгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээ, барьцаа болон фидуцийн гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 451.1, 156.1, 156.2, 165.1, 235.1-д заасантай нийцсэн. - Төрийн банк зээлийн гэрээний үүргээ 2017.09.22-ны өдөр 20,000,000 төгрөгийг шилжүүлснээр биелүүлсэн. - Хариуцагч нар зээлийн гэрээний 3.2.1, 3.2.4-т заасан зээл, хүүгийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөх үүргээ зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний 4.1.7, 4.1.9, 6.2.1, 6.3-т зааснаар гэрээг цуцалж, хохирлыг шаардах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 225.2-т зааснаар зээл төлөх мэдэгдлийг хариуцагч нарт хүргүүлсэн боловч үр дүн гараагүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлсэн нь үндэслэлтэй. - Фидуцийн гэрээний зүйл болох автомашиныг шүүхээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрт заах шаардлагагүй. Иргэний хуулийн 235.4-т зааснаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч эд хөрөнгийг бодитойгоор гаргуулан авснаар үүргийн гүйцэтгэл хангагдана. - Анхан шатны шүүх барьцааны хөдлөх эд хөрөнгийг нэрлэн заагаагүй, Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 53, Иргэний хуулийн 235.4-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул зөвтгөх шаардлагатай. - Шүүх бүрэлдэхүүн хариуцагч нарын хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч банк нь хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулахаар нэхэмжилж, хариуцагч нь хохирол нөхөн төлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгч болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 225.4.1, 451.1, 453.1-д заасныг баримтлан үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, Иргэний хуулийн 227.1-д заасныг баримтлан сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Хариуцагч нарын төлбөр, үлдэгдэл, нэхэмжлэлийн үндэслэл ойлгомжгүй гэж үзсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээг цуцлах, гэрээндээ өөрчлөлт оруулах журмыг баримтлаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлох баримтыг хангалттай ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв байна. Хариуцагч нарын зөрчил нь гэрээг цуцлах ноцтой зөрчилд хамаарах эсэх нь тогтоогдоогүй.