Тогтоол №13729

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц түрээсэлсэн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардлыг гаргуулахаар нэхэмжлэгчээс хариуцагчид холбогдох иргэний хэрэг. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нийт 5,518,910 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Нийтийг иргэний хуулийн 302.1, 232.6, 496.1 дэх хэсгийг баримталсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч түрээсийн төлбөрт үнэтэй эд зүйлээ үлдээсэн гэх гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч эд зүйлс ашиглах боломжгүй, гэрээнд эд зүйлээр төлбөр тооцохоор заагаагүй гэж тайлбарласан. Давж заалдах шатны шүүх эд зүйлээр төлбөр тооцохоор тохиролцсон нь тогтоогдоогүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хуулийн заалтыг өөрчлөн, Иргэний хуулийн 496.1 дэх хэсгийг хасч, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээгээр түрээсийн төлбөрийг эд зүйлээр харилцан тооцохоор тохиролцсон нь нотлогдоогүй. Хариуцагч шүүхэд хариу тайлбар гаргах үүргээ биелүүлээгүй нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцох хууль зүйн үндэслэл болсон. Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн хэсгийг засаж, шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүрэгт хариуцагчаас төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, байрыг зориулалт бусаар ашигласан гэж нэхэмжлэгч гомдолтой байсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг буруу тооцсон, үйлчилгээ явуулах боломжгүй байрыг түрээслүүлсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 10,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон бусад зардлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, шийдвэрийг гардуулаагүй, шүүхэд мэтгэлцэх боломж олгоогүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэлтэй эсэхэд маргаагүй. Нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэгчийн хувьд түрээсийн үлдэгдэл төлбөрийг шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь төлбөр төлөөгүйгээ нотлож чадаагүй. Гэрээний дагуу 3 дугаар сарын түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй байсан ба анхан шатны шүүх энэ дүгнэлтийг зөв хийсэн. Хариуцагчийн шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй гэх гомдол нь үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид шүүх хуралдааны товыг утсаар мэдэгдсэн нь хуулийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Байр түрээслүүлэх гэрээний үүрэгт төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон алданги, нийт 5,400,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэх эрхгүй, гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь өмчлөгчөөс итгэмжлэл авсан байсан бөгөөд түрээслүүлэх үйлчилгээний гэрээ нь Иргэний хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр тул хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлэн төлбөр төлөх ёстой. Хөлслөгч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэдгийг нотлоогүй бөгөөд түрээсийн төлбөрөө цаг тухайд нь төлөөгүйгээс алданги үүссэн. Үл хөдлөх эд хөрөнгийг түрээслүүлэх гэрээ нь бүртгүүлэх шаардлагагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийт 2,084,042 төгрөгийг түрээсийн болон ашиглалтын төлбөрт гаргуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг байр түрээслээд төлбөр төлөөгүй гэж үзсэн. Хариуцагч нь төлбөрөө төлсөн, төлбөргүй байх хугацаа байсан, зардал хуваарилалт тодорхойгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч Ц.Б-ээс 450 000 төгрөг, Б.Бат-Оргил, Ц.Б нараас 500 000 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шийдвэрт зарим тооцоо, хуулийн зүйл заалтыг өөрчилж, хариуцагч нараас гаргуулах төлбөрийг нэмэгдүүлж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас хэрэгсэхгүй болгох хэсгийг багасгасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Нэхэмжлэгч нь давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой ашиглалтын зардал болон түрээсийн үлдэгдэл төлбөрийг бүрэн гаргуулах шаардлагатай гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт, хуулийн хэрэглээг үндэслэлтэй гэж үзэж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Зохигчийн хооронд байгуулсан орон сууц хөлслөх гэрээний харилцаанд холбогдох хуулийг зөв хэрэглэж, хөлсөө төлөөгүй үлдэгдлийг гаргуулах нь үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч С.Ширбазар нь хариуцагч Т.Лхамдуламд өөрийн эзэмшлийн 2 өрөө байрыг 5 сарын хугацаанд сарын 500,000 төгрөгөөр түрээслүүлсэн боловч хариуцагч түрээсийн төлбөрөө төлөлгүй орхин явсан тул 2,500,000 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: С.Ширбазар нь 2016 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийн орон сууц хөлслөх гэрээний дагуу 2,500,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Т.Лхамдулам нь орон сууцыг худалдан авахаар болсон байсан, байр нь чанарын шаардлага хангахгүй байсан тул сарын 200,000 төгрөгөөр түрээслэхээр тохирсон, гэрээг хоосон цаасан дээр гарын үсэг зуруулж нөхөж бичсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-10-17, **Дугаар**: 153/ШШ2016/00538 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,500,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, 2016 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийн орон сууц хөлслөх гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцсон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 302.1, 57.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-12-20, **Дугаар**: 114 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу гарсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 2 дахь заалтыг өөрчилж, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 302.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-02-23, **Дугаар**: 210/МА2017/00223 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал буруу, түрээсийн гэрээний дагуу 2,500,000 төгрөгийг гаргуулах ёстой. - **Шийдвэр**: Давж заалдах болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нэгтгэн өөрчилж, хариуцагчаас 2,500,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч нь орон сууц хөлслөх гэрээг хожим бичгийн хэлбэрт оруулсан, хоосон цаасан дээр гарын үсэг зурсан гэх тайлбараа баримтаар нотлоогүй. - Гэрээг хожим бичгийн хэлбэрт оруулах, хөлсний хэмжээг маргасан байдал нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх, эсхүл хүчин төгөлдөр бусд тооцох үндэслэл болохгүй. - Нэхэмжлэлийн үндэслэл болсон орон сууц хөлслөх гэрээг хариуцагч өөр баримтаар үгүйсгэж чадаагүй тул гэрээний дагуу үүргийг хангуулах нь Иргэний хуулийн 302.1-д нийцнэ. - Гэрээний 1.5-д "хөлслөгч нь сарын хөлсөнд 500,000 төгрөг, нийт төлбөрт 2,500,000 төгрөг төлөх үүрэгтэй" гэж заасан тул хариуцагч үүргээ биелүүлэх ёстой.