Тогтоол №13421

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч хүүхэд асрах чөлөөнөөс эргэн ирэх хүсэлт гаргасан ч, ажил олгогч "Дархан АЗЗА" ТӨХК түүнийг ажилд томилох, эсхүл чөлөө олгох тухай тушаалуудыг гаргасан боловч хугацаанд нь мэдэгдээгүй. Нэхэмжлэгч эдгээр тушаалыг хүчингүй болгож, өмнө эрхэлж байсан тооцооны нягтлан бодогчийн ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин болон нийгмийн даатгалын нөхөн бичилтийг шаардсан. Хариуцагч нэхэмжлэгчийг ажилдаа ирээгүй, холбогдох боломжгүй байсан тул чөлөөг сунгаж, гэрээт ажилтан авсан нь хуульд нийцсэн гэж маргасан.

АНХАН ШАТ: Шүүх хариуцагчийн ажилд томилох, чөлөө олгох тухай тушаалуудыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг урьд эрхэлж байсан санхүүч/тооцооны нягтлан бодогчийн ажилд эгүүлэн тогтоосон. Үүнийг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 128.1.9-р зүйлүүдээр үндэслэсэн. Ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэх тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1-ийг үндэслэн хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгчийг улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлж, хариуцагчаас төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч товлосон хугацаандаа ажилдаа ирээгүй, холбоо барих боломжгүй байсан тул чөлөөг сунгаж, гэрээт ажилтан авсан нь үндэслэлтэй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Шүүх нэхэмжлэгчид тушаалуудыг 2019 онд танилцуулсан тул гомдол гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа (Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.2) хэтрээгүй гэж үзсэн. Ажил олгогч нь ажилтны хүсэлтгүйгээр хүүхэд асрах чөлөөг сунгах, түүнийг урьд эрхэлж байсан ажилд нь эгүүлэн ажиллуулахгүй байх эрхгүйг дурдсан. Хариуцагчийн тушаалууд нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 100.1, 106.1, 106.2 дахь заалтуудыг зөрчсөн хууль бус эрхийн акт байсан тул хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг эгүүлэн тогтоосон анхан шатны шийдвэрийг үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгчийг хүүхэд асрах чөлөөнөөс эргэн ирэх хүсэлт гаргахад ажил олгогч урьд эрхэлж байсан ажилд нь эгүүлэн томилох үүргээ биелүүлээгүй. Ажил олгогч ажилтны хүсэлтгүйгээр хүүхэд асрах чөлөөг сунгах эрхгүй бөгөөд жирэмсэн болон гурав хүртэлх насны хүүхэдтэй эхийг ажлаас халахыг хориглосон хуулийн заалтыг зөрчсөн. Хариуцагчийн гаргасан тушаалууд нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 100.1, 106.1, 106.2-р зүйлүүдийг зөрчсөн хууль бус эрхийн акт байв. Эдгээр тушаалыг нэхэмжлэгчид хожуу танилцуулсан нь гомдол гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрээгүй гэх үндэслэл болсон. Иймд хууль бус тушаалуудыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг урьд эрхэлж байсан ажилд нь эгүүлэн тогтоосон анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн. Нэхэмжлэгч хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан хугацаанд цалин, даатгалын нөхөн бичилтийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.