Тогтоол №13057

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажилчнаа үндэслэлгүй халсан гэж үзэн ажилд эгүүлэн тогтоолгох, цалин гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн нэхэмжлэлийг хангаж, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулж, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нэхэмжлэгч хууль бусаар томилогдсон, чөлөөний хугацаа нь дуусаагүй, нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан ажилтныг ажлаа үргэлжлүүлэх хүсэлтийг хүлээн авч, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоох үүрэгтэй. Хууль бус үндэслэлээр гаргасан ажлаас халах тушаал нь хүчин төгөлдөр бус. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Тумар Хөдөө аж ахуйн бирж ХХК-д 2014 оноос ажиллаж байгаад 2015 онд жирэмсний болон амаржсаны амралт, дараа нь хүүхэд асрах чөлөө авсан. Чөлөө дуусахад ажилдаа эргэн орох хүсэлт гаргасан боловч ажил олгогч тодорхой хариу өгөлгүй, ажилд эгүүлэн томилоогүй. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Тумар өөрийгөө урьд эрхэлж байсан Гишүүнчлэлийн албаны мэргэжилтний ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлж, бичилт хийхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Хөдөө аж ахуйн бирж ХХК нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Б.Тумар хүүхэд асрах чөлөө авах хүсэлт гаргаагүй, компанийн бүтцэд өөрчлөлт орж Гишүүнчлэлийн алба татан буугдаж, Арилжааны хэлтсийн мэргэжилтнээр томилсон боловч нэхэмжлэгч ажиллаагүй гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-15, **Дугаар**: 101/ШШ2020/01293 - **Шийдвэр**: Б.Тумарыг Гишүүнчлэлийн албаны мэргэжилтний ажилд эгүүлэн тогтоож, 16,417,935 төгрөгийн олговор гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлж, бичилт хийхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1, 46.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-29, **Дугаар**: 1177 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэлийн шаардлагаас гадуур хэрэг шийдвэрлэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "Гишүүнчлэлийн албаны" гэснийг "Арилжааны хэлтсийн" гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Компанийн бүтцэд өөрчлөлт орж, Гишүүнчлэлийн албаны орон тоо хасагдсан тул нэхэмжлэгчийг Арилжааны хэлтсийн мэргэжилтний ажилд эгүүлэн тогтоох нь зөв. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-05-27, **Дугаар**: 001/ХТ2021/00570 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Ц.Мөнхбат - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас гадуур шийдвэрлэсэн, нотлох баримтыг үнэн зөв үнэлээгүй, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацааг баримтлаагүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 106.2-т зааснаар хүүхэд асрах чөлөө дууссан тохиолдолд ажил олгогч ажилтныг ажил, албан тушаалд нь үргэлжлүүлэн ажиллуулах үүрэгтэй. Орон тоо хасагдсан бол өөр ажил олж өгөх ёстой. - Хариуцагч нэхэмжлэгчийг хүүхэд асрах чөлөө дууссаны дараа ажилд эгүүлэн ажиллуулах хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийг цомхотгосон, хасагдсан Гишүүнчлэлийн албаны мэргэжилтний ажилд эгүүлэн тогтоосон нь буруу байсан. - Давж заалдах шатны шүүх компанийн бүтэц, орон тоо шинэчлэгдэж, Гишүүнчлэлийн алба татан буугдсан болохыг үндэслэн нэхэмжлэгчийг Арилжааны хэлтсийн мэргэжилтний ажилд эгүүлэн тогтоосон нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч Арилжааны хэлтсийн мэргэжилтнээр томилсон тушаалтай танилцсан боловч энэ нь түүнийг ажиллуулахаас татгалзсан гэсэн үг биш юм. Ажил олгогч ажилтныг ажиллуулж, цалин хөлс олгох үүргээ биелүүлээгүй. - Нэхэмжлэгчээс ажилд орох хүсэлт удаа дараа гаргасан нь ажил олгогч үүргээ биелүүлээгүйг харуулна. - Хөөн хэлэлцэх хугацааг зөрчөөгүй, учир нь ажил олгогч ажлаас халах шийдвэр гаргаагүй, харин ажилд эгүүлэн томилох үүргээ биелүүлээгүй байна. - Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах хоёр шатны шүүхийн шийдэл хуульд нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны олговор, даатгалын шимтгэл төлүүлэхийг шаарджээ. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч нь чөлөөтэй байсан, томилолт хууль бус, ажлаас халагдсан тушаал гараагүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан нэхэмжлэлийг хангаж, ажилд эгүүлэн тогтоож, цалин, даатгалын шимтгэл гаргуулах, төлүүлэхийг даалгажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхижээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч нэхэмжлэгч чөлөөтэй байсан, томилолт хууль бус, ажлаас халагдсан тушаал гараагүй, нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийг ажилд буцан орох хүсэлт гаргасны дагуу томилсон тушаалыг, өмнөх удирдлагын эрх хэмжээний асуудалтай холбоотойгоор хүчингүй болгосон нь ажилтны эрхийг зөрчих үндэслэл болохгүй, мөн хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан ч ажилд эргэн орох хүсэлт гаргавал ажил олгогч үргэлжлүүлэн ажиллуулах үүрэгтэйг Хөдөлмөрийн тухай хуулиар тогтоосон. Улмаар анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлаж, хэргийг шийдвэрлэсэн тул шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч С.Г. нь 2013 оны 6 сарын 20-нд "Н" ХХК-д хүлээн авагчийн албан тушаалд ажилд орж, 2015 оны 7 сарын 1-нд жирэмсний амралт авсан. Амралт дууссаны дараа ажилдаа эргэн орох хүсэлт гаргасан боловч ажил олгогч ажилд эгүүлэн томилохоос татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Н" ХХК-д ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны олговор болон цалин хөлс 21,741,210 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчид өөр ажил санал болгосон боловч хүлээн зөвшөөрөөгүй, нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-02, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00505 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч С.Г-г "Н" ХХК-ийн хүлээн авагчийн ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлс 8,339,043 төгрөгийг гаргуулж, үлдсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1, 35.1.4, 40.3, 69.1, 128.1.2, 129.1-д заасныг баримтлан, хүүхэд асрах чөлөөтэй ажилтны ажил, албан тушаал хэвээр хадгалагдах бөгөөд ажил олгогч түүнийг өмнө эрхэлж байсан ажилд томилоогүй нь хууль зөрчсөн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-21, **Дугаар**: 1182 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудад дүгнэлт хийгээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-22, **Дугаар**: 00720 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримт, талуудын тайлбарт дүгнэлт хийлгүйгээр нэхэмжлэгчийг ажлаас халсан мэтээр дүгнэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэгт цугларсан баримтад үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, Хөдөлмөрийн тухай хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгч С.Г. нь хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан ажилтан бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1.4, 40.3-т зааснаар түүний ажил, албан тушаал хэвээр хадгалагдах ёстой. - Ажил олгогч нь хүүхэд асрах чөлөөний хугацаа дууссан нэхэмжлэгчийг өмнө эрхэлж байсан ажилд томилоогүй нь хууль зөрчсөн үйлдэл. - Шүүх хэргийг үнэн зөвөөр шийдвэрлэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийг өмнө эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1-д нийцсэн. - Ажил олгогч ажиллах боломжгүй тухай 2017 оны 11 дүгээр сарын 8-ны өдөр мэдэгдсэн, нэхэмжлэгч 2017 оны 12 дугаар сарын 8-ны өдөр шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.2-т заасныг зөрчөөгүй тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны олговор гаргуулах, даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгэх тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх олговор гаргуулах, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангаагүй, тэтгэмж давхардуулсан, бусад үндэслэлээр гомдол гаргасан. Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажилтныг ажлаас чөлөөлөхдөө хуулийн шаардлагыг хангаагүй, ажилтны өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдсөн гэх нь тогтоогдоогүй. Ажилгүй байсан хугацааны олговрыг буруу тооцсон, давхардуулан тогтоосон гэх хариуцагчийн гомдолд үндэслэлгүй.