Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан. Өмчлөгч нь зээлийн барьцаа болгох зорилгоор орон сууцын өмчлөх эрхийг өөр хүн дээр шилжүүлсэн бөгөөд үүнийг хууль бус эзэмшил гэж үзэн чөлөөлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцыг худалдан авах гэрээгээр өмчлөх эрх нь өөр хүнд шилжүүлсэн тул хариуцагч нарыг тухайн хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Гэрээ нь зээл авах зорилгоор хийсэн аман тохиролцоог халхавчлах зорилготой, бодит худалдах хүсэл зориггүй байсан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцсон. Гэрээний нэг тал болох нэхэмжлэгч нь хөрөнгийг төлж, мөнгөний шилжүүлэг хийж байгааг нотлоогүй тул худалдах хүсэл зориг байгаагүй, харин барьцаа болгож хөрөнгийг хадгалах агуулгатай байсан тул худалдах, худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.3). Хөрөнгийг худалдан авах зорилгоор мөнгө төлөхгүй, мөн хөрөнгийг хүлээж аваагүй 2 жилийн хугацаа өнгөрсөн тул нэхэмжлэгч нь шударгаар олж авсан өмчлөгч гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 243.1). Өмчлөгч нь өөрийн өмчлөх эрх зөрчигдсөн тохиолдолд шаардах эрхтэй боловч энэ нь зөвхөн хууль бус эзэмшил үед хэрэгжихээр зохицуулсан тул нэхэмжлэгчийг хэрэгсэхгүй болгох шаардлагагүй (Иргэний хууль 106.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал нь хөрөнгийг худалдан авах зорилгоор мөнгө төлөхгүй, мөн хөрөнгийг хүлээж аваагүй байсан тул уг гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл юм (Иргэний хууль 56.1.3).
• Худалдах, худалдан авах гэрээг барьцааны гэрээг халхавчлах зорилгоор хийсэн бол энэ нь бодит худалдах хүсэл зориггүй гэж үзнэ.
• Өмчлөх эрх зөрчигдсөн гэх үндэслэлээр шаардах эрх нь зөвхөн хууль бус эзэмшил үед хэрэгжихээр зохицуулсан тул шударгаар олж авсан өмчлөгч байхгүй бол шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 106.1).