2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгө хөлслөх маргаан — үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болгох. Нэхэмжлэгч нь эхнэрийнхээ зээл авахад туслах зорилгоор орон сууцны өмчлөх эрхээ хариуцагчид түр хугацаагаар дүр үзүүлэн шилжүүлсэн боловч хариуцагч нь хөрөнгийг буцаан шилжүүлэхгүй, өөрийнх мэтээр ашиглах болсон тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, өмчлөх эрхээ буцаан авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээ нь бодит худалдах, худалдан авах зорилготой бус, зөвхөн зээл авах зорилгоор дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн эхнэрээс авсан өр төлбөртэй холбоотойгоор орон сууцыг өмчлөх эрх шилжүүлсэн бөгөөд энэ нь худалдах, худалдан авах гэрээний үндэслэлтэй гүйцэтгэл гэж үзэж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь орон сууцыг худалдаж авах зорилгоор бус, хариуцагч тухайн хөрөнгийг бусдад барьцаалж зээл авах зорилгоор хийсэн тул Иргэний хууль 56.1.2-т заасан дүр үзүүлэн хийсэн хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл байна.
• Хариуцагч нь тухайн орон сууцны хууль ёсны өмчлөгч биш тул бусдын хууль бус эзэмшлээс хөрөнгө чөлөөлүүлэх тухай шаардлага гаргах эрхгүй, учир нь Иргэний хууль 106.1-ийн дагуу өмчлөгч нь өөрийн хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй байх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцлийн талууд бодит худалдах, худалдан авах зорилгогүйгээр, зөвхөн өөр зорилгоор (зээл авах, барьцаалах гэх мэт) дүр үзүүлэн гэрээ байгуулсан бол уг хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг талууд харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх нэхэмжлэл хэрэгсэхэд шаардлагатай өмчлөгчийн эрх болон эзэмшигчийн хууль бус байх үндсэн нөхцөлүүд бүрдэх ёстой (Иргэний хууль 106.1).