Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — орон сууц захиалсан мөнгөө буцаан авах маргаан. Захиалагч тал гүйцэтгэгчтэй орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч гүйцэтгэгч тал барилгыг гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад оруулаагүй тул захиалагч гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгийг буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал барилгыг хугацаанд нь ашиглалтад оруулаагүй тул ипотекийн зээл авах боломжгүй болсон, мөн гэрээний зарим заалт нь захиалагчийн эрх ашигт хохирол учруулсан, шударга бус тул төлсөн мөнгийг бүрэн буцаан авах ёстой.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуу гэрээ цуцлах тохиолдолд гэрээний үнийн дүнгийн 10 хувийн торгууль суутгах эрхтэй тул төлсөн мөнгийг бүрэн буцаахгүй, торгууль хасаж үлдэгдлийг нь өгөх ёстой.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч компаниас нэхэмжлэгчид ойролцоогоор 55 сая төгрөгийн урьдчилгаат төлбөрийг бүрэн буцаан олгох шийдвэр гаргасан. Гүйцэтгэгч тал барилгыг гэрээнд заасан хугацаанаас хоцорч ашиглалтад оруулсан тул үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтэрсэн гэж үзсэн. Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж, гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан өгөх үүрэгтэй тул төлсөн мөнгийг буцаан олгох ёстой (Иргэний хууль 205.1). Мөн гүйцэтгэгч тал гэрээний үүргээ зөрчсөн тул үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 219.1, 222.7). Хариуцагч тал гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд 10 хувийн торгууль авах заалт нь захиалагчийн талд хохирол учруулсан, шударга ёсны зарчимтай зөрчилдсөн гэж үзсэн тул торгууль суутгахгүй шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд гэрээ цуцлагдсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж, олсон ашгийг харилцан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 219.1, 222.7).
• Гэрээний заалт нь талуудын эрх тэгш байдал, шударга ёсны зарчимд зөрчилдөж, нэг талдаа хэт давуу эрх олгосон бол тэрхүү заалт хүчин төгөлдөр бус байж болно (Иргэний хууль 202.1).