Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууц захиалгын гэрээг хөрөнгө оруулалтын гэрээ гэж үзэх эсэх болон гэрээ цуцлагдсан үед олсон ашгийг хуваарилах маргаан. Захиалагч тал гүйцэтгэгчтэй орон сууц захиалсан гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч гүйцэтгэгч тал барилгыг гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад оруулаагүй тул захиалагч гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгийг бүрэн буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал барилгыг хугацаанд нь ашиглалтад оруулаагүй тул ипотекийн зээл авах боломжгүй болсон, мөн гэрээний зарим заалт нь захиалагчийн талд хохирол учруулсан, шударга бус тул төлсөн мөнгийг бүрэн буцаан авах ёстой. Түүнчлэн гэрээг хөрөнгө оруулалтын гэрээ гэж үзэн, олсон ашгийг хуваарилах ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуу гэрээ цуцлах тохиолдолд гэрээний үнийн дүнгийн 10 хувийн торгууль суутгах эрхтэй тул төлсөн мөнгийг бүрэн буцаахгүй, торгууль хасаж үлдэгдлийг нь өгөх ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч компаниас урьдчилгаа төлбөрийг бүрэн буцаан олгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь хөрөнгө оруулалтын гэрээний шинж биш, харин худалдах, худалдан авах гэрээний нийтлэг шинжийг илүү агуулсан байсан тул нэхэмжлэгчийн төлсөн мөнгийг хөрөнгө оруулалт гэж үзэх үндэслэлгүй юм. Мөн гүйцэтгэгч тал барилгыг хугацаанд нь ашиглалтад оруулаагүй тул үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтэрсэн гэж үзсэн тул гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж, олсон ашгийг харилцан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь ашиг олох зорилготой хамтран ажиллах бус, орон сууц худалдан авах зорилготой байсан тул хөрөнгө оруулалтын гэрээ гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 476, 477).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд гэрээ цуцлагдсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж, гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 219.1, 222.7).