Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт — орон сууцны талбайн хэмжээний зөрүүг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан гэрээний дагуу орон сууц захиалан, төлбөрийг бүрэн төлж, хүлээн авсан боловч орон сууцны талбайн хэмжээ гэрээнд зааснаас дутуу байсан тул талбайн зөрүүний үнэ гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууц хүлээн авах үед талбайн хэмжээг шууд хэмжиж тогтоох боломжгүй байсан тул эд хөрөнгийн доголдол мэдээгүй, одоо талбайн хэмжээ дутуу байгааг илрүүлсэн тул зөрүүний үнийг нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцыг гэрээний дагуу, улсын бүртгэлд заасан хэмжээгээр хүлээлгэн өгч, гэрээ дуусгавар болсон тул талбайн зөрүүг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Талуудын харилцаа нь ажил гүйцэтгэх гэрээ биш, харин Иргэний хууль 243.1-д заасан худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа байсан тул хариуцагч нь биет байдлын доголдолгүй хөрөнгө шилжүүлэх, нэхэмжлэгч нь төлбөр төлөх үүрэг хүлээсэн байна.
• Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг хүлээн авах үедээ хөндлөнгийн мэргэжлийн байгууллагаар хэмжилт хийлгэх боломжтой байсан бөгөөд гэрээний актын дагуу хэмжээний талаар маргаан гаргахгүйгээр хүлээн авсан тул эд хөрөнгийн доголдлыг мэдэх боломжтой байсан гэж үзэв.
• Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг 2022 оны 12 дугаар сард хүлээн авсан боловч доголдлыг 2024 оны 07 дугаар сард илрүүлж, 2024 оны 11 дүгээр сард нэхэмжлэл гаргасан тул Иргэний хууль 254.6-д заасан эд хөрөнгийн доголдлын талаар шаардлага гаргах эрх бүхий хугацаа хэтэрсэн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон сууц хүлээлцэх актын дагуу хэмжээг мэргэжлийн байгууллагаар хэмжүүлэх боломжтой байсан тул эд хөрөнгийг хүлээн авах үедээ доголдолтой байсныг мэдэх боломжтой байсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 255.1.1).
• Эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авснаас хойш тогтоосон хугацаанд доголдлыг илрүүлээгүй тохиолдолд шаардах эрхгүй болно (Иргэний хууль 254.6).
• Гэрээний зорилго нь бэлэн болсон хөрөнгийг худалдан авах хэлбэртэй тул барилгын явцад хяналт тавих үүрэг нэхэмжлэгчид хүлээгдэхгүй (Иргэний хууль 243.1).