Увс аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээ дуусгавар болсны дараа үүргээ биелүүлээгүй талын эд хөрөнгийг мөнгөөр нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал орон сууц худалдан авах гэрээний урьдчилгаа төлбөрт хашаа байшин болон автомашиныг тооцож өгсөн боловч орон сууцны өмчлөгч нь гэрээ байгуулсан этгээд биш банк байсан тул гэрээ хэрэгжих боломжгүй болсон ба автомашины үнэ болон бусад төлбөрийн зөрүүг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу авсан автомашиныг буцаан өгөхгүй, мөн бусад төлбөрийн зөрүүг төлөөгүй тул мөнгөөр гаргуулна гэж үзэв.
• Хариуцагч: Орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу авсан хөрөнгүүд нь орон сууцны төлбөрт бүрэн тооцогдсон, гэрээ дуусгавар болсон тул нэхэмжлэлийг хүлээн авахгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг ойролцоогоор 8,5 сая төгрөг гаргуулж олгохыг шийдвэрлэв.

• Талууд орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч орон сууцны өмчлөгч нь хариуцагч биш банк байсан тул гэрээний гүйцэтгэл боломжгүй болж, талуудын хооронд байгуулсан худалдах, худалдан авах гэрээ анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус болж, гэрээ дуусгавар болсон тул талуудад гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар харилцан буцаах үүрэг үүссэн (Иргэний хууль 205.1).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн автомашиныг шилжүүлэн авсан боловч түүнийг буцаан шилжүүлээгүй, харин өөр хэрэгт ашигласан эсвэл бусдын эрхээр хязгаарласан баримт тогтоогдсон тул үүргээ биет байдлаар биш мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.2.2).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн төлбөрийг өөрт нь эсвэл эхнэрт нь шилжүүлсэн гэж тайлбарласан боловч үүнийг нотлох баримт гаргаж ирүүлээгүй тул татгалзсан үндэслэл нь үндэслэлгүй болсон (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний гүйцэтгэл боломжгүй болж, гэрээ дуусгавар болсон тохиолдолд талууд гүйцэтгэлийг биет байдлаар харилцан буцаах үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч нь авсан эд хөрөнгийг буцаан өгөх боломжгүй болсон эсвэл бусдын эрхээр хязгаарласан тохиолдолд үүргээ мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.2.2).
• Холбогдох маргааны талаарх баримтыг нотлох үүрэг нь тухайн баримтыг гаргаж ирэхгүй бол татгалзсан үндэслэл нь хүчин төгөлдөр болохгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).