Архангай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн гэрээ цуцлах, өр төлбөр барагдуулах, барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх болон итгэмжлэл хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээнд заасан төлбөрийн хуваарийг ноцтой зөрчиж, үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлбөрөө хугацаа хэтлэн төлөөгүй тул зээлдэгч компани гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцалж, өр төлбөрөө барагдуулах болон барьцаа хөрөнгийг үүргийн гүйцэтгэл хангуулахаар шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь төлбөрийн үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгийг үүргийн гүйцэтгэл хангуулахаар шаардаж байна.
• Хариуцагч: Зээлийн өр төлбөрийг төлөх шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч гуравдагч этгээдүүдийн гаргасан итгэмжлэл болон барьцаа хөрөнгийн чөлөөлөлтийн асуудлаар шаардлага гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

• Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийн хугацааг ноцтой зөрчиж, өр төлбөрөө төлөөгүй байсан тул зээлдэгч компани зээлийн гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцалж, өр төлбөр гаргуулах нь үндэслэлтэй байна (Иргэний хууль 225.1, 226.1).
• Итгэмжлэлүүд нь талуудын хүсэл зоригийг бодитой илэрхийлээгүй, эсвэл эрх бүхий этгээдийн зүгээс зохих дараалал алдагдсан байсан тул тэдгээрийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 59.1, 59.2).
• Зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй байгаа тул барьцаа хөрөнгийн зарим хэсгийг чөлөөлөх нь зөв, харин үлдэгдэл барьцаа хөрөнгийг үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар үлдээх нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 160.1.6, 160.3, 175.1).
• Зээлдэгч болон хариуцагч нар нийт ойролцоогоор 275 сая төгрөгийн өр төлбөр төлөх ёстой тул барьцаа хөрөнгө болон автомашиныг албадан худалдаж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зүйтэй (Иргэний хууль 451.1, 452.2, 453.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч төлбөрийн үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд зээлдэгч компани гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1, 226.1).
• Итгэмжлэл нь талуудын бодит хүсэл зоригийг илэрхийлээгүй эсвэл хууль ёсны дараалал алдсан бол хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 59.1, 59.2).
• Зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй байгаа үед барьцаа хөрөнгийг үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахад ашиглах, мөн зарим барьцааг чөлөөлөх нь эрх зүйн зохистой байдал юм (Иргэний хууль 160.1.6, 175.1).