2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — ажил олгогчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн алдаа гаргаснаас үүдэн ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх үүсэхгүй болсон асуудал. Ажилтан ажлаас чөлөөлөгдсөн тул ажилгүйдлийн тэтгэмж авах хүсэлт гаргахад нийгмийн даатгалын шимтгэл тасалдсан, төлөгдөөгүй гэсэн шалтгаанаар тэтгэмж олгох боломжгүй болсон байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч нийгмийн даатгалын шимтгэлийг цаг хугацаанд нь төлж, залруулга хийгээгүй тул ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх нь хаагдсан гэж үзэн, тэтгэмжийн мөнгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Ээлжийн амралтын цалин хөлсийг тухайн сард нь тооцож олгосон тул шимтгэлийг холбогдох сард нь бүртгэсэн бөгөөд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт дээр алдаа гаргаагүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, ойролцоогоор 2.6 сая төгрөгийн тэтгэмж гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэв.

• Ажил олгогч нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хуулиар тогтоосон хувь хэмжээгээр сар бүр төлөх үүрэгтэй байсан тул шимтгэл төлөгдөхгүй байснаас үүдэн ажилтан ажилгүйдлийн тэтгэмж авах эрх нь үүсээгүй, иймд ажил олгогч нь даатгуулагчид учирсан хохирлыг бүрэн хариуцах ёстой (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 32.2.6).
• Нэхэмжлэгчийн ажилгүйдлийн даатгалын шимтгэл төлсөн хугацаа 180 сараас доош байсан тул тэтгэмж бодох хэмжээг 60 хувиар тооцох үндэслэлтэй байсан тул бодох дүнг хязгаарлан тооцсон.
• Нэхэмжлэгчээс 7 дугаар сард авсан гэх цалингийн мөнгийг баталгаажуулсан нотлох баримт ирүүлээгүй тул тухайн мөнгийг цалин хөлсний сан에서 хасах үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил олгогч нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хуулийн дагуу төлөөгүйгээс үүдэн даатгуулагчийн тэтгэмж авах эрх хязгаарлагдсан бол ажил олгогч уг хохирлыг хариуцах үүрэгтэй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 32.2.6).
• Ажилгүйдлийн тэтгэмж бодох цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын бүрэлдэхүүнийг нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээ болон хугацааны нөхцөл байдалд тулгуурлан тооцох ёстой.
• Ажилгүйдлийн даатгалын шимтгэлийн хугацаа болон төлөлтийн хувь хэмжээ нь тэтгэмж бодох хэмжээг тодорхойлох үндэслэл болдог (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 10.1).