2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй болсон тул үндсэн зээл болон хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. Зээлдэгч нь хэд хэдэн удаа зээлийн гэрээ байгуулж, хугацааг сунгаж байсан боловч эргэн төлөх хуваарийг удаа дараа зөрчсөн тул банк зээлийн үлдэгдэл болон хүүг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь зээлийн эргэн төлөх хуваарийг зөрчсөн тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулах, мөн төлбөр гүйцэтгэхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Ковид цар тахлын улмаас бизнесийн үйл ажиллагаа саатаж, зээл төлөх чадваргүй болсон тул зээлээ төлөх хүсэлтэй байна гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй байгаа тул үндсэн зээл болон хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагыг хангаж, харин нотариатын зардлыг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Талуудын хооронд байгуулсан барьцааны гэрээ нь хуульд нийцсэн, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн байсан тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь хууль зүйн үндэслэлтэй (Иргэний хууль 158, 169).
• Нотариатын зардлыг үйлчилгээ авах этгээд төлөхөөр хуулиар зохицуулсан байсан тул энэ нь зээлдэгчийн гэрээний үүрэг зөрчсөнтэй холбоотой хохирол гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 227).
• Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд хүндэтгэх шалтгаангүйгээр ирээгүй тул хэргийг түүний эзгүйд шийдвэрлэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 100).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний дагуу хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 158.1, 169.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн ч тухайн зардлыг хуулиар зохицуулсан этгээд (үйлчилгээ авах этгээд) хариуцагчаас хохирол болгон нэхэмжлэх боломжгүй (Иргэний хууль 227.1).
• Шүүх хуралдаанд тал хэргийн талаар мэдээлэл өгөх боломжтой байсан боловч хүндэтгэх шалтгаангүйгээр ирээгүй бол хэргийг эзгүйд шийдвэрлэх үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 100.3).