2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Франчайзийн маргаан — гэрээ цуцланттай холбоотой төлбөр тооцоо болон алданги төлүүлэх тухай. Эрх шилжүүлэгч компани нь эрх хүлээн авагчтай франчайзийн гэрээ байгуулсан боловч эрх хүлээн авагч нь франчайзийн хураамж болон нийлүүлсэн бараа бүтээгдэхүүн, тоног төхөөрөмжийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний алдангийг гаргуулна гэж нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Франчайзийн хураамж, бараа, тоног төхөөрөмжийн төлбөр болон гэрээний алдангийг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээг хууран мэхлэх замаар байгуулсан тул гэрээг цуцалснаас үүдэн банкны зээлийн хүү төлсөн нь хохирол болсон гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн үндсэн шаардлагын тоног төхөөрөмжийн төлбөрийг хангаж, нэмэгдүүлсэн алдангийн шаардлага болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Гэрээний алдангийн хэмжээ Иргэний хууль 232.6-тай нийцэхгүй байсан тул алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон; учир нь гэрээнд жилийн 24 хувийн алданги тооцохоор заасан нь хуулиар тогтоосон хязгаарлалтаас хэтэрсэн байна.
• Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон; учир нь зээлийн гэрээ нь франчайзийн гэрээтэй холбоотой болох нь нотлогдоогүй, мөн зээл авах нь гэрээний нөгөө талтай холбоогүй тул зээлийн хүү төлсөн нь франчайзийн гэрээ цуцласнаас үүдсэн хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй байна.
• Гэрээг хууран мэхэлсэн гэх үндэслэл нотлогдоогүй тул Иргэний хууль 189.1-д заасны дагуу талууд гэрээг чөлөөтэй байгуулсан гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний алдангийн хэмжээ хуулиар тогтоосон дээд хязгаараас хэтэрсэн тохиолдолд тухайн заалт хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 232.6).
• Гэрээний үүрэг биелүүлэхийн тулд гуравдагч этгээдээс (банк) зээл авсан нь гэрээний нөгөө талд хамааралгүй бөгөөд түүний хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гэрээ цуцласнаас үүдсэн шууд хохирол гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 227.1).
• Талууд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлж, чөлөөтэй байгуулдаг тул хууран мэхлэх гэх үндэслэл баримтаар нотлогдоогүй бол гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзнэ (Иргэний хууль 189.1).