Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, алданги тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компани болон түүний захиралтай арматур төмрийн худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, барааг бүрэн хүлээлгэн өгсөн боловч төлбөрийг хугацаандаа төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компани болон захирал нь гэрээний дагуу төлбөрийг хугацаандаа төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон алдангийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний зарим нэг хуудсанд нэхэмжлэгчийн гарын үсэг зурагдаагүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, мөн НӨАТ-гүй бараа нийлүүлсэн нь эрх зүйн доголдолтой тул алдангийг хасаж тооцуулах ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгийг хангаж, хариуцагч хуульцаагүй этгээдийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч компаниас үндсэн төлбөр болон алдангийг гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан.

• Хариуцагч компани нь Иргэний хууль 206.1, 208.1-т зааснаар үүргээ зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгэх үүрэгтэй боловч төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тул алданги тооцох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 222.1.1, 231.1.1).
• Гэрээнүүд нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбартай байсан тул гарын үсэг зурагдаагүй гэх үндэслэл хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй, учир нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2-т зааснаар нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбарыг шүүх үнэлдэг (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2).
• Талууд НӨАТ ороогүй дүнгээр тохиролцсон гэх маргаан хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй, учир нь Иргэний хууль 189.1-ийн дагуу этгээдүүд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй байдаг (Иргэний хууль 189.1).
• Хариуцагч хуульцаагүй этгээнийг (захирал) нэхэмжлэлийн хариуцагчаар тооцох боломжгүй, учир нь хуулийн этгээдтай байгуулсан гэрээний үүргийг иргэнээс шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 189.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэх хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолт алданги тооцох (Иргэний хууль 222.1.1, 231.1.1).
• Гэрээний агуулгыг талууд чөлөөтэй тодорхойлох эрхтэй, энэ нь талуудын тохиролцосон нөхцөл болох тул НӨАТ-гүй гэх үндэслэлээр алданги хасах боломжгүй (Иргэний хууль 189.1).
• Нотариатчаар гэрчлүүлсэн баримт нь хууль ёсны хуулбар болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2).