Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх маргаан — орон сууц захиалгын гэрээний дагуу ашиглалтанд оруулах хугацаа зөрчсөн, алданги төлүүлэх тухай. Захиалагч болон гүйцэтгэгч нар орон сууц захиалгын гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтанд оруулаагүй тул захиалагч алданги нэхэмжлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу орон сууцыг товлосон хугацаанд хүлээлгэн өгөөгүй тул гэрээний заалтын дагуу алданги нэхэмжлэв.
• Хариуцагч: Цар тахлын улмаас барилгын ажил зогссон нь давагдашгүй хүчин зүйл байсан тул хугацаа хоцорсон нь тэдний буруу биш гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хагас хэмжээгээр хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 10.6 сая төгрөгийн алданги гаргуулах шийдвэр гаргав.

• Цар тахлын улмаас барилга байгууламжийн үйлдвэрлэл хязгаарлагдсан тул гүйцэтгэгч нь орон сууцыг хугацаандаа хүлээлгэн өгөх боломжгүй нөхцөл байдалд орсон, учир нь Засгийн газраас барилга байгууламжийн үйлдвэрлэл эрхэлж буй аж ахуй нэгжүүдэд ажил үүргээ гүйцэтгэхэд хязгаарлалт тогтоосон албан даалгаврууд гарсан тул энэ нь гүйцэтгэгчийн буруу биш нөхцөл байдал юм.
• Гэхдээ хариуцагч нь давагдашгүй хүчин зүйл тулгарсан гэж үндэслэлтэй байсан ч холбогдох эрх бүхий байгууллагаас гэрчилгээ авч батлан нотлуулсангүй тул цар тахлын нөлөөг бүрэн үгүйсгэх боломжгүй, учирхан хариуцагч нь гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлээгүй гэж үзнэ.
• Алдангийн хэмжээ нь нэхэмжлэгч болон хариуцагч хоорондын хэргийн нөхцөл байдал болон цар тахлын нөлөөг харгалзан үзвэл хэт их байсан тул алдангийг 50 хувиар бууруулах нь зүйтэй (Иргэний хууль 232.8).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Цар тахлын улмаас үүссэн хязгаарлалт нь барилга байгууламжийн ажил гүйцэтгэхэд нөлөөлсөн боловч холбогдох байгууллагаас гэрчилгээ авч батлан нотлуулсангүй тул давагдашгүй хүчин зүйл гэж бүрэн хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй (Иргэний хууль 232).
• Гэрээний дагуу хугацаа хойшлогдсон тохиолдолд алданги тооцох нь үндэслэлтэй боловч хэргийн нөхцөл байдал, алдангийн хэмжээг харгалзан үзэн түүнийг багасгах боломжтой (Иргэний хууль 232.8).
• Нэхэмжлэлийн хагас хэмжээгээр хангаж, үлдэгдэг хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох нь нэхэмжлэлийн хэмжээгээр хангагдсан тохиолдолд мөрдөх ёстой зарчим юм (Иргэний хууль 343.1, 232.6).