Тогтоол №127002·Иргэн · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: И.А нь Д ХХК-тай орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч орон сууцыг хугацандаа хүлээлгэн өгөөгүй, өмчлөх эрхийн гэрчилгээ олгоогүй, алданги төлөөгүй тул шүүхэд хандсан. Хариуцагч Д ХХК нь ковид-19 цар тахлаас үүдэн барилгын материалын үнэ нэмэгдсэн тул гэрээг цуцалж, нэхэмжлэгчээс үнийн зөрүүг нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, үл хөдлөх хөрөнгийн эрхийн гэрчилгээ авахад шаардагдах баримт бичгийг гаргуулж өгөхийг хариуцагчид даалгах, 2,709,486 төгрөгийн алданги гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчээс орон сууцны м.кв-ын зөрүү үнэ 40,546,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- 2020-03-06-ны өдрийн ОСЗГ-2002 дугаартай "Орон сууц захиалгын гэрээ"-гээр И.А нь 53.35 м.кв талбайтай орон сууцыг 52,816,500 төгрөгөөр захиалж, төлбөрийг бүрэн төлсөн.
- Д ХХК нь 2021 оны 2 дугаар улиралд орон сууцыг ашиглалтад оруулах үүрэг хүлээсэн боловч 2022-07-22-ны өдөр улсын комисст хүлээлгэн өгсөн.
- Д ХХК нь ковид-19 цар тахлаас үүдэн барилгын материалын үнэ нэмэгдсэн тул гэрээний үнэд өөрчлөлт оруулах санал тавьсан бөгөөд И.А зөвшөөрөөгүй. Ингэснээр Д ХХК гэрээнээс татгалзсан мэдэгдэл хүргүүлсэн.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-04-26, **Дугаар**: 101/ШШ2023/02104
- И.А-г 53.35 м.кв талбайтай орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, үл хөдлөх хөрөнгийн эрхийн гэрчилгээ авахад шаардагдах баримт бичгийг гаргаж өгөхийг Д ХХК-д даалгасан.
- Д ХХК-иас алданги 1,354,743 төгрөгийг гаргуулж, И.А-д олгосон.
- Д ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэл болох 40,546,000 төгрөгийг гаргуулахыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- И.А нь гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлж, орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн тул Иргэний хуулийн 343.3-т заасны дагуу өмчлөгчөөр тогтоолгох эрхтэй.
- Д ХХК нь орон сууцыг гэрээнд заасан хугацаанаас 60 хоногоос илүү хугацаагаар хэтрүүлсэн тул Иргэний хуулийн 232.3, 232.6-д заасны дагуу алданги төлөх үүрэгтэй. Алдангийн хэмжээг Иргэний хуулийн 232.8-д заасны дагуу 1,354,743 төгрөг болгон багасгасан.
- Гэрээний 3.2-т "төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханш нь гэрээ хийж байх үеийн ханшнаас 10-аас дээш хувиар өссөн тохиолдолд орон сууцны захиалгын үнэд өөрчлөлт орж болно" гэж заасан хэдий ч талууд гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулаагүй. И.А нь үнийн өсөлтийг хүлээн зөвшөөрөөгүй.
- Ковид-19 цар тахал болон барилгын материалын үнийн өсөлт нь гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй онцгой нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэхгүй, учир нь гэрээг цар тахал гарсан үед байгуулсан. Иймд Иргэний хуулийн 220.1-д заасан гэрээг өөрчлөгдсөн нөхцөл байдалд нийцүүлэх үндэслэлгүй.
- Д ХХК нь И.А гэрээний үүргээ ноцтой зөрчөөгүй байхад гэрээнээс татгалзах мэдэгдэл өгсөн нь Иргэний хуулийн 225.1-д нийцэхгүй.
- Д ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага болох м.кв-ын зөрүү 40,546,000 төгрөгийг гаргуулах нь үндэслэлгүй.