Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — нийгмийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлөх болон тэтгэмж олгох. Нэхэмжлэгч нь цэцэрлэгийн багшаар ажиллаж байх хугацагадын зарим саруудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөөгүй тул нөхөн бичилт хийлгэж, таван жил тутам олгодог тэтгэмж гаргуулна гэж шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг дутуу төлснөөс ажилласан хугацаа тасалдсаар ирсэн тул тэтгэмж авах эрх хөндөгдсөн гэж үзэв.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч ажилласан хугацааны зарим саруудын цалингийн төлбөрийг олон улсын төслийн хүрээнд санхүүжүүлж, нийгмийн даатгалд шилжүүлсэн боловч зарим саруудын шимтгэл тооцогдоогүй тул нэхэмжлэгчийн үндэслэл болсон хугацаа тасалдсан гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Хариуцагч байгууллага нь нэхэмжлэгчийг багшаар томилон ажиллаж, цалин олгосон нь хоёр талын хооронд хөдөлмөрлөх харилцаа үүсгэсэн тул нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх үүрэг бий болсон байна (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15). Гэвч нэхэмжлэгч нь 2010-2015 оны хооронд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүй зарим саруудын улмаас таван жил тутам олгодог тэтгэмж авах эрхээ алдсан тул тэтгэмж гаргуулах үндэслэлгүй байна (Боловсролын тухай хууль 43.1.7). Мөн 2010 оны 5-8 сар болон 2011 оны 9-10 сарын шимтгэлийг төлөх үүрэг хариуцагч байгууллагад бий тул түүнийг нөхөн төлөхөөр тогтоов.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил олгогч болон ажилтнаас сар бүр шимтгэл тооцож төлөх үүрэгтэй тул нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүй байх нь ажилтны ажилласан хугацааг тасалдахаар болно (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15.1, 16).
• Сургуулийн өмнөх насны боловсрол олгох багш нар нь таван жил тутамд нэг удаа 6 сарын үндсэн цалинтай тэнцэх хэмжээний тэтгэмж авах эрхтэй бөгөөгч тул ажилласан хугацаа тасалдсан тохиолдолд тэрхүү эрх хөндөгдөх боломжтой (Боловсролын тухай хууль 43.1.7).
• Хөдөлмөрлөх харилцаа тогтоосон баримт (цалингийн карт, нийгмийн даатгалын дэвтэр) байгаа тул ажил олгогч нь шимтгэл төлөх үүрэг хүлээдэг (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15).