Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — нийгмийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлүүлэх, тэтгэмж олгох. Нэхэмжлэгч нь ажил олон жил ажилласан боловч зарим саруудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөөгүйгээс ажилласан хугацаа тасалдсанд тооцогдон, таван жил тутамд олгодог тэтгэмж авах эрхээ алдсаныг гомдоллон хариуцагч байгууллагаас шимтгэл нөхөн төлүүлэх, тэтгэмж гаргуулах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн бичилт хийлгэж, таван жил тутамд олгодог тэтгэмж гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч ажилласан хугацааны зарим саруудын шимтгэлийг төлөхгүй байсан тул тэтгэмж авах эрх үүсэхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй бөгөөд хариуцагч байгууллагын байр суурь зөв гэж үзсэн. Хариуцагч байгууллага нь нэхэмжлэгчийн ажилласан хугацааны зарим саруудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөх үүрэг хүлээгээгүй тул тэтгэмж авах эрх үүсэхгүй, учир нь нэхэмжлэгч нь 2010-2015 оны хооронд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх ёстой 60 сарын хугацааг тасралтгүй ажилласан байх шаардлагыг хангаагүй байна. Мөн нэхэмжлэгч нь 2019 онд тэтгэмж авсан нь ажилласан жил ххгүй гэж хэлэгдсэн байсан тул тэр хугацааг тооцохгүй, учир нь тэрээр 2010-2015 оны хооронд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх ёстой зарим саруудад ажиллаж, цалин авсан боловч шимтгэл төлөгдөөгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилтан болон ажил олгогч нь нийгмийн даатгалын шимтгэлийг сар бүр төлөх үүрэгтэй тул төлөгдөөгүй шимтгэл нь ажилласан хугацааг тасалдсанд тооцогдоно (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15, 16).
• Тэтгэмж авах урьдчилсан нөхцөл нь тасралтгүй 5 жил ажилласан байх шаардлагатай тул ажилласан хугацааны шимтгэл төлөгдөөгүй сарууд байгаа тохиолдолд тэтгэмж авах эрх үүсэхгүй (Боловсролын тухай хууль 43.1.7).
• Ажил олгогч нь ажилтны цалингаас нийгмийн даатгалын шимтгэлийг тооцож төлөх үүрэгтэй тул төлөгдөөгүй шимтгэлийг нөхөн төлөх үүрэг хүлээдэг (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15.1).