Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэхгүй байх, эд хөрөнгийг гэмтээсэн тул хохирол барагдуулах маргаан. Түрээслүүлэгч болон түрээслэгч хоёр хоорондоо бичгээр гэрээ байгуулсан боловч түрээслэгч нь түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардлыг хугацаанд нь төлөөгүй ба мөн эд хөрөнгийг гэмтээсэн гэж нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөр, хэрэглээний зардал, алданги болон эд хөрөнгийн гэмтэл (цонхны шил, тавцан) бараг 6.6 сая төгрөгийн хохирол гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөр төлсөн, илүү төлбөр төлсөн гэж үзэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчлэн хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 5.3 сая төгрөг гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан.

• Түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардал, алдангийг нэхэмжлэгч өөрөө төлөх ёстой байсан тул хариуцагчаас гаргуулна.
• Гэрээг үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ, учир нь Иргэний хууль 318.4, 318.3 заалтууд нь гэрээг бүртгүүлэхгүй бол хүчин төгөлдөр бус байхыг заасан байна.
• Гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх тохиолдолд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул нэхэмжлэгч өөрийн төлсөн төлбөр болон зардлыг буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хариуцагч талбайг түрээслэж эхлэх үед цонхны шил болон тавцан бүрэн бүтэн байсан гэдгийг маргаагүй тул эд хөрөнгийн гэмтэл барагдуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээг бүртгүүлээгүй бол гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх (Иргэний хууль 318.4).
• Гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх тохиолдолд талууд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгийг шилжүүлэх, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 318.1).