Тогтоол №22769

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.М нь Г.Г-д үйлчилгээний зориулалттай 366м2 талбайг 2017 оны 6 дугаар сарын 1-нээс 2017 оны 12 дугаар сарын 31 хүртэл түрээсэлсэн бөгөөд Г.Г нь тоглоомын үйл ажиллагаа эрхэлж, гэрээний дагуу төлбөрөө бүрэн төлөөгүй, мөн тог, усны төлбөр, алданги болон эд хөрөнгийн хохирлыг барагдуулаагүй байна. - **Нэхэмжлэгч**: Д.М нь Г.Гаас түрээсийн төлбөр 5,955,000 төгрөг, ус, цахилгааны төлбөр, алданги 229,600 төгрөг, эд хөрөнгөд учирсан хохирол 420,000 төгрөг, нийт 6,634,600 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Г.Г нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй бөгөөд өмнөх өмчлөгчтэй тохиролцсон гэрээний дагуу илүү төлбөр төлсөн, түрээсийн үлдэгдэл байхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-25, **Дугаар**: 142/ШШ2018/00553 - **Шийдвэр**: Г.Гаас 5,304,600 төгрөг гаргуулж Д.Мад олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,330,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.4, 227.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-16, **Дугаар**: 96 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дүгээр заалтанд Иргэний хуулийн 318.4 гэснийг Иргэний хуулийн 287.1, 292.2 гэж өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1, 292.2. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 00702 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлал нь үндэслэлгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 96 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтад “...318 дугаар зүйлийн 318.4, 227 дугаар зүйлийн 227.3...гэснийг...56 дугаар зүйлийн 56.1.8, 56.5...гэж өөрчилж,” шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгосон. - Анхан шатны шүүх зохигчдын хооронд үүссэн гэрээг түрээсийн гэрээ гэж үзсэн нь зөв боловч гэрээ хүчин төгөлдөр эсэхийг Иргэний хуулийн 318.3, 318.4-т заасан зохицуулалтын дагуу дүгнэхдээ эд хөрөнгийг аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулж ашигласан тул гэрээний үүрэг үүссэн гэж дүгнэсэн нь хуульд нийцээгүй. - Иргэний хуулийн 318.3, 318.4-т зааснаар түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй бол хүчин төгөлдөр бус байна. - Зохигчдын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ хуулиар тогтоосон хэлбэрийн шаардлага хангаагүй тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд хамаарна. - Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй. - Г.Г нь бусдын эд хөрөнгийг ашиглаж, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн тул түрээсийн зүйлийг ашигласан хугацааны төлбөрийг Иргэний хуулийн 56.1.8, 56.5, 492.1.1-д заасан зохицуулалтын дагуу төлөх үүрэгтэй. - Анхан шатны шүүх 2017 оны 6 дугаар сарын 01-ний өдрөөс хойшхи хугацааны төлбөр 4,655,500 төгрөг, гэрээгээр тохирсон хугацааны цахилгаан, усны төлбөр, алдангид 229,600 төгрөг, талбайг түрээсэлж байх үед цонхны тавцан, шил хагарсан түүнийг солиход гарсан зардал 420,000 төгрөг нийт 5,304,600 төгрөгийг хариуцагч Г.Гаас гаргуулж, Д.Мад олгож шийдвэрлэсэн нь хэрэгт байгаа баримтад тулгуурласан бөгөөд Иргэний хуулийн 56.1.8, 56.5-д зааснаар хангагдах тул шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: БХАҮН ТӨААТҮГ нь Я.Б-тэй 2017 оны 5 дугаар сарын 18-ны өдөр цайны газрын түрээсийн гэрээ байгуулсан бөгөөд Я.Б нь түрээсийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: БХАҮН ТӨААТҮГ нь түрээсийн гэрээний үүрэгт 17 367 794 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Я.Б нь түрээсийн төлбөрийг бүрэн төлсөн, гэрээг бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-16, **Дугаар**: 184/ШШ2019/00202 - **Шийдвэр**: Я.Б-с 10 540 167 төгрөгийг гаргуулан БХАҮН ТӨААТҮГ-т олгож, нэхэмжлэлийн 6 827 627 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1, 232.6-д заасныг баримтлан эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-03-20, **Дугаар**: 210/МА2019/00742 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн, түрээсийн гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “287 дугаар зүйлийн 287.1” гэснийг “318 дугаар зүйлийн 318.1” гэж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх зохигчдын хооронд үүссэн харилцааг Иргэний хуулийн 287.1-д заасан эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж буруу тодорхойлсон. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн үл хөдлөх хөрөнгийн тодорхой хэсгийг аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах зорилгоор ашигласан тул Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэх үндэслэлтэй. - Иргэний хуулийн 318.3-т зааснаар түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр. Гэрээний зүйл нь бие даасан бүртгэлтэй үл хөдлөх эд хөрөнгө бус түүний нэг хэсэг байсан тул Иргэний хуулийн 318.4-т заасан улсын бүртгэлд бүртгүүлэх шаардлага хамаарахгүй. - Нэхэмжлэгч хариуцагчаас 2017 оны 8 дугаар сараас 2018 оны 3 дугаар сарыг дуусталх хугацааны түрээсийн төлбөр, хэрэглээний зардал нийт 9 521 324 төгрөг төлөөгүй болохыг тогтоож, 2018 оны 3 дугаар сарын 23-ны өдрийн 66 тоот шаардлагаар мэдэгдсэн нь зөв. - Гэрээний 4.4-т заасны дагуу түрээсийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд хоног тутамд 0.3 хувийн алданги тооцож, нийт 1 820 343 төгрөгийн алданги төлөх үүрэгтэй талаарх анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 232.6-тай нийцсэн. - Хариуцагчийн өмчлөлийн тоног төхөөрөмж, эд зүйлийн үнэ болох 2 801 500 төгрөгийг түрээсийн төлбөрөөс хасч тооцсон нь зөв. - "БХАҮН-ийн ТӨААТҮГ-ын цайны газрын түрээсийн орлогын жагсаалт" баримтад бичигдсэн 3 230 500 төгрөгийг түрэсийн төлбөрт авсныг хасч тооцож нэхэмжлэл гаргасан гэх тайлбарыг хариуцагч нотлох баримтаар няцаагаагүй. - Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид нэхэмжлэл гаргах эрх олгогдсон байсан. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй, нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-т зааснаар үнэлж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг түрээсийн төлбөр төлөөгүй хэмээн буруутгаж, 5,250,000 төгрөг гаргуулахаар шаарджээ. Хариуцагч нь түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус, төлбөрийг хийсэн, эсвэл ашиглалтын зардалд тооцсон хэмээн маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 5,250,000 төгрөг гаргуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хуулийг зөрчсөн хэмээн гомдол гаргажээ. Давж заалдах шатны шүүх нь хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Хэдийгээр түрээсийн гэрээ нь хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй байсан ч талууд амаар тохиролцож, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг хүлээн зөвшөөрч, талбайг ашигласан үр шимийг хүртсэн тул төлбөр гаргуулах нь үндэслэлтэй гэж үзсэн. Мөн хариуцагчийн түрээсийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлын талаарх татгалзлыг хуулийн дагуу үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүрэгт 150 м² хагас подвалыг караоке паб зориулалтаар 3 жил түрээслэх гэрээ, төлбөр төлөөгүй тул нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: О.О – 14 809 500 төгрөгийн түрээсийн төлбөр гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.Г, Ц.У – гэрээ хүчин төгөлдөр бус, 10 586 500 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмж. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-06, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00788 - **Шийдвэр**: А.Г, Ц.У тус бүрээс 4 500 000 төгрөг гаргуулж, 6 000 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 319.1 – гэрээ хүчинтэй, төлбөрийн үүрэг биелүүлээгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-15, **Дугаар**: - **Гомдол гаргагч**: А.Г - **Гомдолын шалтгаан**: Гэрээ бүртгэлгүй, зөвшөөрөл өгөөгүй тул хүчин төгөлдөр бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Түрээсийн гэрээ Иргэний хуулийн 318.1-ээр хүчинтэй үүссэн, 150 м² хэсэг тул 318.3-ын бүртгэл шаардлагагүй. - Нэхэмжлэгч тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх үүрэггүй, хариуцагч нар үйл ажиллагаа явуулаагүйг нотлоогүй. - Хариуцагч нар 318.5, 292.4-ээр хөлс төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй, 9 сая төгрөгийг хувааж төлөх. - Сөрөг нэхэмжлэл 25.2.2, 38.1-ээр баримт дутуу, 7 837 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг гаргуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул гэрээгээр шилжүүлсэн төлбөр болон учруулсан хохирлыг буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль хэрэглээ, үр дагаврыг арилгах талаар алдаатай байна хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн боловч гэрээ нь хэлбэрийн хувьд хуулийн шаардлага хангахгүй, хүчин төгөлдөр бус байсныг тогтоосон. Хүчин төгөлдөр бус гэрээний үр дагаврыг Иргэний хуулийн зохих зүйл заалтыг баримтлан шийдвэрлэсэн бөгөөд хариуцагчаас ашигласан хугацааны төлбөрийг гаргуулах үндэслэлтэй. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь нотлогдоогүй, хуулийн үндэслэлгүй байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.