Тогтоол №25823

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Үл хөдлөх хөрөнгийг түрээслэх гэрээний төлбөр, алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Түрээслэгчээс төлбөр гаргуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч түрээслүүлэгч байрыг ашиглах боломжгүй болсон үеийн түрээсийн төлбөрийг хасуулна гэсэн гомдол. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Гомдлыг хангахгүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх нь зүйтэй. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний нөхцөлийг өөрчлөх, гэрээний гүйцэтгэл, цуцлалтын талаар санал зөрөлдсөн. Хариуцагч нь түрээсийн байрыг ашиглах боломжгүй байсан гэх тайлбарыг нотлох баримтаар хангалттай нотлоогүй. Нэхэмжлэгч нь тодорхой хэсгийг давж заалдаагүй бол шүүх түүний эрх ашгийг хөндсөн байдлаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулахгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б, Г нар нь хариуцагч М-тэй түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч түрээсийн төлбөр болон алдангийг төлөөгүй тул шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: М-ээс түрээсийн гэрээний үүрэг, алдангид 32,250,000 төгрөг гаргуулах, үл хөдлөх хөрөнгийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа явуулж чадаагүй, талууд тооцоо нийлж гэрээг дуусгавар болгосон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-08-31, **Дугаар**: 102/ШШ2022/02941 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, түрээсийн зүйлийг чөлөөлүүлэх шаардлагаас татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 236.1.1, 318.1. Талууд түрээсийн гэрээний харилцааг тооцоо нийлж дуусгавар болгосон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-19, **Дугаар**: 210/МА2022/01904 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, М-ээс 32,250,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч нарт олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.4. Талууд засан сайжруулалтыг тооцсон боловч түрээсийн төлбөрийн талаар тохиролцоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-07, **Дугаар**: 210/МА2022/01904 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг үнэлэхдээ Монгол Улсын Дээд шүүхийн тогтоолоос өөрөөр тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын 1 дэх заалтад "32,250,000" гэснийг "21,500,000" гэж, "олгосугай" гэснийг "олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 10,750,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж, "319,200" гэснийг "265,450" гэж тус тус өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нар түрээсийн зүйлийг ашигласан 2021.03.01-2022.07.01 хүртэлх хугацааны түрээсийн төлбөр болох 21,500,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 318.1-д нийцсэн. - Хариуцагч цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа явуулж чадаагүй баримтыг гаргасан тул алдангийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 198.1-д зааснаар үгийн шууд утгыг анхаарч, гэрээний агуулгыг тайлбарласан нь хууль зөрчөөгүй. - Талууд засан сайжруулалтын зардлын талаар тохирч, зочид буудлыг буцаан хүлээлгэн өгсөн боловч түрээсийн төлбөрийн талаар тохиролцоогүй байсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Г.Э " ХХК нь "С.М.Г " ХХК-ийн талбайг түрээсэлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөр болон илүү ашигласан талбайн төлбөрийг төлөөгүй гэх маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "С.М.Г " ХХК нь түрээсийн гэрээний үүрэгт 186,008,618 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Г.Э " ХХК нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус, төлбөрөө бүрэн төлсөн, нэмэлт талбай ашиглаагүй, гэрээг цуцлах хүсэлтээ мэдэгдсэн тул нэхэмжлэлийг хүлээж аваагүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-06, **Дугаар**: 183/ШШ2021/02832 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөрт 12,293,418 төгрөг, алдангид 255,000 төгрөг, нийт 12,548,418 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1, 232.4, 232.8-д зааснаар хариуцагч нь гэрээний хугацаанд төлбөл зохих үүргээ биелүүлээгүй, цар тахлын нөхцөл байдал болон түрээсийн зүйлийг ашиглуулаагүйг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-03-21, **Дугаар**: 210/МА2022/00521 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээний хугацааг буруу тогтоосон, алдангийн хэмжээг үндэслэлгүй бууруулсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх түрээсийн гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь буруу боловч, гэрээний зүйл нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн нэг хэсэг байсан тул улсын бүртгэлд бүртгүүлэх боломжгүй бөгөөд гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзнэ. Энэ нь шийдэлд нөлөөлөөгүй. - Хариуцагч гэрээг цуцлах талаар удаа дараа мэдэгдэж, талууд гэрээний хугацааг сунгаагүй болох нь тогтоогдсон. Иймд гэрээний хугацаа дууссанаас хойших түрээсийн төлбөрийг шаардах үндэслэлгүй. - Шүүх цар тахлын нөхцөл байдал болон нэхэмжлэгч түрээсийн зүйлийг ашиглуулаагүй зэргийг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан нь Иргэний хуулийн 232.8-д нийцсэн. - Илүү ашигласан 150 м.кв талбайн түрээсийн төлбөр гаргуулах шаардлагыг нотлох баримтгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1-д нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүрэгт 150 м² хагас подвалыг караоке паб зориулалтаар 3 жил түрээслэх гэрээ, төлбөр төлөөгүй тул нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: О.О – 14 809 500 төгрөгийн түрээсийн төлбөр гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.Г, Ц.У – гэрээ хүчин төгөлдөр бус, 10 586 500 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмж. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-06, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00788 - **Шийдвэр**: А.Г, Ц.У тус бүрээс 4 500 000 төгрөг гаргуулж, 6 000 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 319.1 – гэрээ хүчинтэй, төлбөрийн үүрэг биелүүлээгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-15, **Дугаар**: - **Гомдол гаргагч**: А.Г - **Гомдолын шалтгаан**: Гэрээ бүртгэлгүй, зөвшөөрөл өгөөгүй тул хүчин төгөлдөр бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Түрээсийн гэрээ Иргэний хуулийн 318.1-ээр хүчинтэй үүссэн, 150 м² хэсэг тул 318.3-ын бүртгэл шаардлагагүй. - Нэхэмжлэгч тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх үүрэггүй, хариуцагч нар үйл ажиллагаа явуулаагүйг нотлоогүй. - Хариуцагч нар 318.5, 292.4-ээр хөлс төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй, 9 сая төгрөгийг хувааж төлөх. - Сөрөг нэхэмжлэл 25.2.2, 38.1-ээр баримт дутуу, 7 837 000 төгрөгийн эд хөрөнгө гаргуулах.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Б нь Э.Дд үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгөө түрээслүүлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөрөө бүрэн аваагүй тул шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Э.Даас 2015 оны 12 дугаар сараас 2017 оны 9 дүгээр сарын 30 хүртэлх хугацааны түрээсийн төлбөр 14,385,000 төгрөг, алданги 7,192,500 төгрөг, эрэн сурвалжлуулахад гарсан зардал 70,200 төгрөг, нийт 21,647,700 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Э.Д нь 2016 оны 1 дүгээр сараас түрээсийн төлбөрийг 600,000 төгрөгөөр тооцож, 2016 оны 11 дүгээр сард тооцоо нийлсэн, 2017 оны 1 дүгээр сарын 29-нд түрээслүүлэгч байрыг авч, цоожийг сольсон тул түүнээс хойших төлбөрийг төлөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-28, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01076 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Э.Даас 7,584,700 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Д.Бт олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 14,063,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-28, **Дугаар**: 1245 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх үндэслэлтэй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-03, **Дугаар**: 00515/2018 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-ийг буруу тайлбарласан, 40.2-ыг зөрчсөн, түрээсийн зүйлийг буцааж өгсөн хугацааг буруу тооцсон, 2017 оны төлбөрийн баримтыг нягтлалгүй шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигч талуудын байгуулсан 2015 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 318.1, 318.3-д нийцсэн хүчин төгөлдөр түрээсийн гэрээ байна. - Шүүхүүд талууд түрээсийн төлбөрийг 2016 оны 4 дүгээр сараас эхлэн сарын 600,000 төгрөг болгон өөрчилсөн гэж үндэслэл бүхий дүгнэсэн нь зөв. - Нэхэмжлэгч Д.Б нь 2017 оны 1 дүгээр сарын 29-ний өдөр түрээсийн байрны цоожийг сольсон нь тогтоогдсон. - Цоож солигдсоноос хойш хариуцагч Э.Д нь түрээсийн байранд үйл ажиллагаа явуулсан нь хэрэгт авагдсан баримтаар нотлогдоогүй. - Нэхэмжлэгч Э.Дыг эрэн сурвалжлуулах шийдвэр гаргуулснаас үзэхэд хариуцагч энэ хугацаанд түрээсийн байранд үйл ажиллагаа явуулаагүй. - СӨХ-ийн төлбөр төлсөн гэх албан бичиг, гэрчийн мэдүүлэг нь түрээсийн зүйлийг эзэмшиж, ашигласныг нотлохгүй. - Иймд хариуцагчийг 2017 оны 1 дүгээр сарын 29 хүртэл хугацаанд түрээсийн зүйлийг эзэмшиж, ашигласан гэж үзэх үндэслэлтэй. - Түрээсийн төлбөр 6,600,000 төгрөгөөс төлсөн 3,500,000 төгрөгийг хасаж, 3,100,000 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй. - Гэрээний 3-д зааснаар алдангийг хоногийн 0,1 хувиар, хэтэрсэн 39 хоногт бодоход 120,900 төгрөг, нийт 3,220,900 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.2-т заасныг удирдлага болгон шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.