Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх тооцох — үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, худалдан авах гэрээгээр эзэмшил шилжүүлсэн боловч төлбөр тооцоо хийгдээгүй, мөн гадаадаас ирсэн орлогыг бусдад ашигласан гэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай хийсэн гэрээний дагуу өөрийн бизнесийн зээлийн үлдэгдлийг төлөх зорилгоор үл хөдлөх хөрөнгийг хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн боловч хариуцагч мөнгийг буцаан өгөхгүй байгаа гэж үзэн мөнгө нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь үл хөдлөх хөрөнгийг нэр дээрээ шилжүүлсэн боловч гэрээний дагуу төлөх ёстой мөнгийг өгөхгүй, мөн гадаадаас ажиллаж олсон орлогыг өөрийн ашиг сонирхолгоор ашиглаж хохироотой байгаа гэж үзэн мөнгө нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь банкны зээл төлөх чадваргүй, эд хөрөнгийг өөрийн нэр дээр шилжүүлж, зээлээ төлөх тусламж хүссэн тул туслах болсон, мөн нэхэмжлэгчийн гадаадаас ирсэн мөнгөнийг өөрийн ашиг сонирхолгоор ашиглаагүй гэж эсрэг тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариу нэхэмжлэлийг хэрэглэхээр шийдвэрлэсэн. Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд байгуулсан үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох ёстой, учир нь нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлөх ёстой мөнгөн дүнг төлөөгүй, мөн хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн зээлийг төлөх зорилгоор мөнгөний төлбөрийг хэрэгжүүлээгүй байна (Иргэний хууль 56.1.2). Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн хөрөнгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй, учир нь хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх тохиолдолд талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ буцаан өгөх ёстой (Иргэний хууль 56.5). Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн хөрөнгийн үнийн дүнгээс гадна, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн зээлийг төлөхөөр мөнгөний төлбөрийг хэрэгжүүлээгүй баримттай тул хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн зээлийн үлдэгдэл болох ойролцоогоор 4.7 сая төгрөгийг буцаан өгөх ёстой (Иргэний хууль 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл хийсэн талууд нь гэрээний дагуу төлбөр тооцоог хэрэгжүүлээгүй, мөн хөрөнгийг эзэмших эрх шилжүүлсэн боловч төлбөрийг нь төлөөгүй тул хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл хийсэн тохиолдолд талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн нэр дээр шилжүүлсэн хөрөнгийн үнийн дүнгээс гадна, хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн зээлийг төлөхөөр мөнгөний төлбөрийг хэрэгжүүлээгүй баримтаар хариуцагч нь мөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).