Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтарч ажиллах гэрээний дагуу ашиг хуваах болон бараа материалын төлбөр тооцооны маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай тоног төхөөрөмж ашиглан блок үйлдвэрлэхээр хамтарч ажиллах, ашгийг 60/40 гэж хуваахаар тохиролцсон боловч хариуцагч компани ашиг болон цементийн үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүй гэж үзэн нэхэмжлэв. Хариуцагч компани нь тоног төхөөрөмж худалдаж авах гэрээг үгүйсгэсэн, цементийн өртгийг тооцож хасахаар тохиролцсон гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компаниас ашиг болон хэрэглэсэн бараа материалын төлбөрийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Тоног төхөөрөмж худалдаж авах гэрээг баримттайгаар гүйцэтгэлгүй, мөн цементийн өртгийг тооцож хасахаар тохиролцсон тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг (ашгийн 50 хувийг) хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг (түрээсийн төлбөрийг) хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч компанийн тоног төхөөрөмж ашиглан хийсэн ажлын ашиг болон хэрэглэсэн цементийн үнийн үлдэгдэл төлөх ёстой тул ашгийн 50 хувийг гаргуулах нь зүйтэй, учир нь шинжээчийн дүгнэлтээр хоёр компанийн нийт ашиг 9,086,670 төгрөг байсан бөгөөд түүний 50 хувь нь нэхэмжлэгч компанийн ашиг болох нь батлагдсан.
• Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч компаниас цементийн үнийн үлдэгдэл 3,251,900 төгрөг нэхэмжилж байгаа нь үндэслэлгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох ёстой, учир нь хариуцагч компани цементийн өртгийг ашиг болон бусад тооцоололтоос хасахаар тохиролцсон гэж үзсэн.
• Түрээсийн төлбөрийн тухайд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох ёстой, учир нь түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй, үл хөдлөх эд хөрөнгийг бүртгүүлээгүй байсан тул Иргэний хууль 318.1 заалтыг дагаж мөрдэх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч компани нь хамтарч ажиллах нөхцөлийн дагуу ашиг болон хэрэглэсэн материалын төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1, 492.1).
• Түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй, бүртгүүлээгүй тохиолдолд тухайн гэрээг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй (Иргэний хууль 318.1).
• Шүүхээс хэргийн талаар шинжээчийн дүгнэлт гаргах нь маргаантай ашиг болон өртгийг тооцоолоход үндэслэл болдог (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 119.2).