Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтран ажиллах гэрээ — ашиг орлогын хуваарлал, дундын хөрөнгийг эзэмшигч тал дангаараа захиран зарцуулсан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар хуулийн этгээд байгуулахгүйгээр ашиг олох зорилготойгоор түүхий эд боловсруулах чиглэлээр 15 жил хамтран ажилласан байна. Хариуцагч нь санхүүгийн зарцуулалтыг хариуцаж байсан давуу талыг ашиглан хамтын ажиллагааны дүнд бий болсон ашгийг өөрийн нэр дээр, гэр бүлийн гишүүдийнх нь нэр дээр шилжүүлэн, нэхэмжлэгчийг ашиг хүртэхээс хамаагүй болгосон байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон ашгийн тал хувийг гаргуулж авах шаардлагатай, учир нь хариуцагч дундын хөрөнгийг дур мэдэн өөрийн нэр дээр захиран зарцуулсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн тусламж, хөрөнгө оруулалт байсан гэж үзэж, хамтын ажиллагааг үгүйсгэн, ашгийг дангаараа эзэмшсэн гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсэгчилсэн хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 408 сая төгрөгийн ашгийг гаргуулж олгохыг шийдвэрлэв.

• Шинжээчийн тооцооллоор 2000 оноос 2013 оны 9 дүгээр сар хүртэлх хугацааны түүхий эдийн үнэ ханшийн мэдээ, мөнгөн гүйлгээний шилжүүлэг, зардал зэргийг шинжлэн тодорхойлсон ашиг 817 сая төгрөгт ойролцоо байгаа тул нэхэмжлэгч ашгийн тал хувийг хүртэх эрхтэй.
• Хариуцагч нь санхүүгийн зарцуулалтыг хариуцаж байсан тул хамтын ажиллагааны дүнд бий болсон ашгийг дангаараа эзэмшиж, нэхэмжлэгчийг ашиг хүртэхээс хамаагүй болгосон байна.
• Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нарын хоорондын хамтын ажиллагааны үйл явц, ашиг олох зорилготой тохиролцоо нь баримтлагдсан тул ашгийн хуваарилалтыг тогтоох нь үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хамтран ажиллах гэрээний дагуу бий болсон ашиг орлогыг талууд тохирсон журмаар хуваарилах ёстой (Иргэний хууль 476.1, 478.8).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шинжээчийн тодорхойлсон ашиг орлогыг үндэслэл болгон ашиг хүртэх эрхийг тогтооно (Иргэний хууль 56.2).
• Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан тохиолдолд шүүхийн зардлыг хариуцагч болон нэхэмжлэгчид хуваарилан хариуцуулна (Иргэний хууль 56.2).